Can AI Tell the Difference Between Skilled Calligraphy Practice and Calligraphic Art?

A small observational experiment using a full-view photograph, close-ups of the ink lines, and the asking price shown in the listing

The Short Answer

For the single artwork examined in this experiment, the AI systems described it as being closer to calligraphic art—where the lines, negative space, and overall composition function as expressive elements—than to calligraphy practice focused primarily on accurate and well-balanced character forms.

From the full-view photograph, the AI responses commented on the placement of the character, the negative space, the visual balance, the position of the artist’s seal, and the way the work was presented with a mat and frame.

When close-up photographs of the ink lines were added, the responses referred to more specific visual information, including the separation of individual brush hairs, the edges of the strokes, variations in ink density, the relationship between the ink and the paper surface, and the direction of the dry-brush textures. Based on these details, the AI systems revised their technical assessments.

However, the AI systems could analyze only the features visible in the photographs.

They could not prove that the photographed object was the original hand-brushed artwork, verify that it had been made by the stated artist, or accurately determine its market value.

The answers also changed considerably depending on:

• the AI service used

• the selected mode

• whether only the full-view photograph was provided

• whether close-ups of the ink lines were added

• whether the asking price was disclosed

• how the questions were phrased

• whether there was any previous conversation history

Under the conditions of this experiment, the AI-generated image assessments could not be treated as professional authentication or proof of artistic value.

At the same time, the responses were more useful than I had expected as a supplementary way of identifying and describing what to look at in a work of calligraphy.

Terminology Used in This Article

In this article, the term calligraphy practice refers to brush writing that primarily focuses on accurate, legible, and well-balanced character forms.

The term calligraphic artwork refers to a work in which changes in the line, brush movement, negative space, and composition are treated as expressive elements alongside the meaning of the written character.

This distinction is not intended to rank one above the other.

The term AI-response review in this article does not mean that an AI formally audited, authenticated, appraised, or certified the artwork.

It refers to a human-led comparison of multiple AI-generated responses, examining which visual or price-related information the answers cited, and whether observed facts, interpretations, and speculation were kept separate.

Three Findings Were Particularly Clear

1. The Presentation of the Artwork Influenced the Full-View Assessment

The frame, white mat, artist’s seal, and use of negative space were cited as visual cues when the AI systems described the image as a completed artwork.

In other words, during the first stage, the responses were influenced not only by the ink lines themselves, but also by the visual context surrounding the work.

A frame or artist’s seal can indicate that an object is being presented as an artwork.

However, neither proves a high level of brush technique or the presence of an individual artistic expression.

2. Close-Ups Made the Technical Assessment More Specific

After the close-up images were added, the AI systems referred to changes in stroke width, the separation of the brush tip, variations in the ink along the paper texture, and dry-brush marks that continued in a consistent direction.

Based on these features, several responses raised their assessments of the technical skill visible in the image and of the likelihood that the lines had been deliberately controlled.

The close-ups provided information about the strokes that could not be confirmed from the attractive framed presentation alone.

3. The Price Estimates Did Not Converge After the Close-Ups Were Added

After viewing the close-ups, many of the responses gave a higher assessment of the brush technique.

However, the price estimates from the different AI systems did not converge around a similar range. The estimated ranges given by individual systems did not necessarily become narrower either.

The close-ups provided additional information for considering the brushwork, but they did not enable the AI systems to calculate a stable market price.

About This Experiment

The work used in this experiment was 霽 / Hareru / After the Rain, an original work of Japanese calligraphy by Quiet Lines Japan.

The artwork itself measures approximately 242 × 334 mm, or 9.5 × 13.1 inches.

It is a one-of-a-kind work that I created by hand using brush and ink.

During the initial assessment, however, I did not provide the AI systems with the title of the work, the artist’s name, the artist’s background, the materials, or a link to the sales page.

This work belongs to Quiet Lines Japan’s Signature Original category.

At the time this article was written, Quiet Lines Japan offered both regular original works priced at USD 42 and Signature Original works priced at USD 250 or more.

The distinction between the two categories is not based on size alone.

The Signature Original category reflects differences in the density of the creative process, the design and variation of the lines, the overall composition, the choice of materials, the finishing process, and the work’s status as a one-of-a-kind artwork.

However, this experiment was not intended to make AI prove that the price difference between the two categories was justified.

Its purpose was to observe how AI responses handled visual information and disclosed price information.

The experiment was divided into three stages.

Stage One: Showing Only a Full-View Photograph

First, I showed each AI system a single photograph of the complete work, displayed in a white mat and frame.

I asked the following questions:

• Did the lines appear to have been written directly with a brush?

• Could the image be a digital creation or a reproduction print?

• Did it appear closer to calligraphy practice, decorative lettering, or calligraphic art?

• Did the lines and composition appear deliberate?

• What price would the AI estimate for the artwork itself?

Stage Two: Adding Close-Ups of the Ink Lines

Next, I added three photographs taken at close range.

The close-ups showed details such as:

• pooled ink

• variations in ink density

• dry-brush textures and streaked white gaps within the strokes

• separation of individual brush hairs

• the edges of the lines

• the relationship between the ink and the paper surface

• areas where strokes crossed or overlapped

At this stage, I examined how the technical assessment and the estimate that the photographed object was the original hand-brushed work changed after the close-ups were added.

Stage Three: Disclosing the Asking Price

Finally, I provided the following prices:

• Artwork only: USD 260

• With a white mat: USD 290

It is important to note that USD 260 was not an actual sale price from a completed transaction.

It was the seller-set asking price displayed by Quiet Lines Japan.

It was not a transaction price established in the market or a market value confirmed by an independent third party.

I then examined whether learning the asking price caused the AI systems to alter their assessments of the brush technique, or whether they could keep the visual assessment separate from the price information.

What Did the AI Responses Cite When Viewing Only the Full Image?

Many of the responses described the work as:

• closer to a completed calligraphic artwork than to a calligraphy exercise

• visually consistent with lines made using a soft brush and liquid ink rather than digital drawing

• deliberately composed, including the artist’s seal and surrounding negative space

However, the reasons they cited also included:

• the fact that the work was framed

• the white mat

• the red artist’s seal

• the carefully arranged negative space

These are aspects of how the work was presented.

A frame and an artist’s seal may indicate that an object is being presented as an artwork.

However, they do not by themselves demonstrate a high level of brush technique or an individual form of expression.

Some AI responses included warnings about this distinction.

Even so, in their final descriptions of the image as being “closer to calligraphic art,” the effects of the ink lines, frame, artist’s seal, and negative space were not always fully separated.

When this article refers to what the AI systems “saw,” it does not mean that their internal processing was directly observed.

It refers to the visual elements that the generated answers explicitly cited as reasons for their conclusions.

In the responses to the full-view photograph, the cited information included not only the ink lines, but also the visual environment that made the object appear to be a completed artwork.

How Did the Responses Change After Seeing the Ink Close-Ups?

After the close-up photographs were added, the explanations became much more specific.

The following features were mentioned particularly often:

• continuous transitions from broad to narrow lines

• stroke endings where the brush tip separated into several fine strands

• variations in ink density that appeared to follow the paper surface or fibers

• dry-brush textures that continued in a consistent direction

• irregular stroke edges unlike uniformly filled digital shapes

• areas where the movement of the line appeared to continue even as the amount of ink decreased

From the full-view photograph alone, some AI systems had been unable to determine whether the dry-brush textures were deliberately controlled or were simply the result of the brush running out of ink.

After seeing the close-ups, some revised their assessment and stated that the lines were more likely to have resulted from controlled brush movement.

However, this also requires caution.

Dry-brush textures and streaked white gaps within a calligraphic stroke can result from several overlapping factors:

• a deliberate intention to create streaked or broken textures

• continuing a single brush movement without reloading the brush with ink

• the combined effects of the paper, ink, brush, speed, and pressure

A single dry-brush mark cannot establish precisely how much of the result was consciously intended by the artist.

Some of the responses became more cautious after viewing the close-ups. Rather than treating the line as either “a deliberate technique” or “an accidental failure caused by insufficient ink,” they acknowledged that several factors may have contributed simultaneously.

This was one of the more careful aspects of the analysis.

Can Close-Up Photographs Prove That a Work Is an Original?

After seeing the close-ups, many of the AI systems increased their estimate that the photographed object was the original hand-brushed artwork.

The separation of the brush hairs, variations in ink along the paper surface, and irregular stroke edges appeared consistent with the physical contact of liquid ink, a soft brush, and paper.

However, close-up photographs alone cannot prove that the object in the image is the original artwork or establish its authenticity.

A sufficiently high-resolution photograph or print may reproduce the fine dry-brush marks and individual brush-hair lines that were present in the original work.

The close-ups established only that:

More visual cues consistent with an original hand-brushed work had become visible.

They did not establish that:

The photographed object had been authenticated as the original hand-brushed work.

Additional information that may help when evaluating whether an object is an original includes:

• photographs taken with light coming from an angle

• photographs of the reverse side of the paper

• visible ink penetration or bleed-through

• photographs or videos of the creation process

• a certificate of authenticity issued by the artist

• consistent records that include dates and artwork numbers

• provenance relating to the work’s sale, exhibition, storage, or ownership

However, a certificate issued by the artist does not, by itself, replace independent third-party authentication.

The final verification of authenticity cannot be completed through image recognition alone.

The Same Images Produced Different Answers Across AI Systems and Modes

One of the most interesting results was that different AI services and modes produced different assessments, even when they were shown the same images.

The main results after the close-ups were added are summarized below.

These numbers and descriptive ratings were generated by the individual AI systems in their answers.

They were not measured using a shared scoring system.

Even when two systems both gave a score of 98/100, the two scores did not necessarily represent the same degree of confidence or the same assessment criteria.

The scales had not been calibrated to allow direct comparison between the AI systems.

These results were also not objective authentication findings or statistically validated market prices.

They are observational records based on one response obtained from each AI system or mode under each main condition.

The Difference Between the Google Search AI Response and Gemini

At the time of testing, the AI response displayed in Google Search and Gemini Thinking Mode both gave the following figures:

• AI-reported confidence that the lines appeared brush-made: 98/100

• AI-reported confidence that the photographed object appeared to be the original hand-brushed work: 75/100

However, their price estimates were very different:

• AI response displayed in Google Search: USD 1,200–2,200

• Gemini Thinking Mode: USD 280–420

This shows that the two services cannot be treated as the same assessment system.

However, this experiment cannot establish why the difference occurred.

Possible factors include the model being used, system-level instructions, the use of search information, the conversation context, or the market implicitly assumed when generating the price estimate.

It was not possible to determine how much influence any one of these factors had.

For this reason, it would be inaccurate to summarize the result simply as “Google’s AI valued the work at this amount.”

Why Was the Google Search AI Estimate So High?

After viewing the close-ups, the AI response displayed in Google Search used particularly strong language to describe the artwork.

It expanded its comparison beyond brush technique to include market contexts closer to contemporary abstract art and fine art, and estimated the artwork itself at USD 1,200–2,200.

When it was later told that the asking price was USD 260, it also suggested that the work had been priced considerably too low.

However, the photographs did not provide information about:

• the artist’s public recognition

• exhibition history

• awards

• gallery representation

• previous sales by the same artist

• prices achieved on the secondary market

• collector demand

• sales region or sales channel

• documentation or provenance

Despite the absence of this information, the response moved from a high technical assessment to a very high market-price estimate.

One possible interpretation is that the response may have carried its high assessment of the visible technique over into its price estimate.

This is an inference based on the content of the answer. It is not a confirmed account of the AI system’s internal processing.

The price of a work of calligraphy is not determined by brush technique alone.

An AI system’s high assessment of an artwork and the existence of a buyer willing to purchase it at the estimated price are separate matters.

What Changed in Claude’s Assessment After the Close-Ups?

In Claude Maximum Effort, the visible level of technical skill was rated as “medium to high” when only the full-view photograph was provided.

The reasons cited at that stage included:

• the appearance of a partially cursive or abbreviated calligraphic form

• the presence of a frame

• the artist’s seal

• the arrangement of the negative space and overall composition

The estimated price of the artwork itself was USD 80–600.

After the close-ups were added, Claude cited the following as new visual indicators:

• a brush tip separating into several strands while tapering

• variations in ink density visible along the paper surface

• dry-brush textures continuing without losing their direction

• crossing and overlapping strokes

• the absence of visible, regularly repeated printing dots in the photograph

However, the absence of visible printing dots does not prove that an object is not a print.

Printing dots may not be visible because of the photographic resolution, image compression, or the printing method used.

After seeing the close-ups, Claude raised the visible level of technical skill from:

“medium to high”

to:

“high.”

Its estimated price also increased from USD 80–600 to USD 150–800.

However, the estimated range did not become narrower.

Both the lower and upper limits increased, and the total range became wider.

The close-ups gave the response more grounds for discussing the technique, but they did not provide enough information to make the price estimate more precise.

Did Disclosing the Asking Price Create an Anchoring Effect?

After obtaining Claude’s assessment based on the close-ups, I disclosed the following asking prices:

• Artwork only: USD 260

• With a white mat: USD 290

After receiving this information, Claude did not change its assessment of:

• the likelihood that the photographed object appeared to be the original hand-brushed work

• the visible level of technical skill

• the control of changes in stroke width

• the handling of the dry-brush textures

• the likelihood of deliberate brush movement

• the classification of the image as calligraphic artwork

The response stated that price was not visual information and therefore was not a reason to change the assessment of the brush technique.

In this respect, the response attempted to keep the visual assessment separate from the disclosed price.

At the same time, Claude’s answer explicitly acknowledged the possibility that the USD 260 figure could create an anchoring effect and pull an independent estimate closer to the disclosed price.

It therefore calculated a representative figure of approximately USD 340–350 by taking the geometric mean of its earlier range of USD 150–800.

This was presented as an attempt to avoid simply adjusting the estimate to match the asking price.

However, the choice to use the geometric mean as the representative figure was made only after the USD 260 asking price had been disclosed.

It was not a calculation method established before the price information was provided.

For that reason, it cannot be concluded that the representative figure was completely independent of the disclosed asking price.

Claude also began referring to the USD 260 figure as an “actual sale price” or a “confirmed price” in parts of its later answer.

However, USD 260 was not the price of a completed sale.

It was the seller-set asking price displayed in the listing.

The response therefore replaced:

“the asking price set by the seller”

with:

“the actual price achieved in the market.”

Claude’s response recognized the possibility of anchoring and attempted to separate the image assessment from the price information.

However, it cannot be concluded that the influence of the price information was completely eliminated.

Responses That Required Logical Caution

The experiment produced answers that were useful for analysis, but it also produced statements whose assumptions or reasoning were not fully explained.

Claiming Legibility Without Identifying the Character

One AI system stated that:

“Even in an abbreviated form, the structure and legibility of the character are preserved.”

However, the answer did not identify which character it believed it was reading or explain which visual features supported that reading.

Claiming that a character is legible without stating what it has been read as is logically incomplete.

An image appearing to contain a recognizable written character is not the same as correctly reading that character.

Mixing the Frame and Artist’s Seal into the Assessment of Brush Skill

Some responses warned that a frame or artist’s seal did not guarantee technical skill, but still included those elements among the reasons for their final skill rating.

The presentation of an object as a completed artwork and the technical assessment of the ink lines should be considered separately.

Reinterpreting an Asking Price as an Actual Sale Price

A price set by the seller is not the same as evidence that a sale was completed at that price.

However, some answers confused the two after the price information had been disclosed.

Calling USD 260 High or Low Without Defining the Market

The meaning of USD 260 is different in each of the following contexts:

• direct online sales by an emerging or little-known artist

• works handled by a gallery

• works by an artist with an established exhibition or award history

A price cannot be described as high, low, or appropriate without defining the market, sales channel, artist’s history, and provenance being used for comparison.

Some AI price estimates appeared to rely on an unstated comparison market.

However, the answers did not provide enough information to determine exactly what that comparison market was.

Did AI Distinguish Skilled Calligraphy Practice from Calligraphic Art?

In this experiment, the AI systems classified this single work as being closer to expressive calligraphic art than to a calligraphy exercise.

The reasons they cited included:

• continuous brush movement even as the amount of ink decreased

• substantial variation in stroke width

• visible separation of individual brush hairs

• lines that maintained their direction through dry-brush textures

• a composition that incorporated negative space and an artist’s seal

The responses described the lines as functioning as expressive elements rather than serving only the goal of producing uniform and accurately shaped characters.

However, this experiment did not include a comparison group of skilled calligraphy-practice examples.

It also did not measure classification accuracy using a mixed group of calligraphic artworks, calligraphy exercises, decorative lettering, and reproductions.

The results therefore do not establish that:

“AI can generally distinguish skilled calligraphy practice from calligraphic art.”

What the experiment established was more limited:

“For this single work, the AI systems used the visible features in the images to describe it as being closer to calligraphic art than to calligraphy practice.”

The AI systems also could not determine from the images alone:

• whether the work was based on the close study of a classical model

• whether it was an independently composed creative work

• why the artist selected this particular character form

• how much training in classical calligraphy the artist had completed

• how the artist understood or accepted lines that emerged partly through chance

The AI systems did not determine the artist’s internal intention itself.

They assessed whether the visible lines and composition appeared consistent with a calligraphic artwork created for expressive purposes.

A more accurate conclusion is therefore:

AI did not completely distinguish skilled calligraphy practice from calligraphic art. For this single work, it used the visible features in the photographs to estimate which category the work more closely resembled.

What AI Was Able to Do

In this experiment, AI appeared useful for the following kinds of supplementary analysis:

• describing the negative space and visual balance

• identifying changes in stroke width and direction

• locating areas of dry-brush texture and pooled ink

• comparing the answer based on the full-view photograph with the answer after close-ups were added

• suggesting additional photographs that would help when considering whether an object might be a reproduction

• examining which information the generated answer cited as relevant

• providing several different ways of looking at one artwork

For buyers who are not accustomed to examining calligraphy closely, AI may help introduce the question:

What should I look at?

However, the reasons an AI system gives in its answer do not necessarily provide a complete or fully accurate account of its internal decision-making.

The AI system’s own explanation should also be treated as something to examine critically.

What AI Could Not Do

The limitations of AI image analysis were also clear.

It could not independently provide:

• proof that the photographed object was the original hand-brushed work

• verification that the stated artist made the work

• a complete assessment of the character form’s relationship to classical calligraphy

• confirmation of the artist’s intention

• a comprehensive judgment of value that included the artist’s training and creative background

• an accurate calculation of market value

• a prediction that the work would sell at a particular price

• professional authentication, attribution, or appraisal

The answers also changed depending on the service, mode, image selection, wording of the question, and previous conversation history.

A single AI response cannot be treated as an objective authentication or appraisal result.

What Buyers Can Examine in Online Images

When choosing a work of calligraphy online, it is useful to look for more than a styled interior photograph showing the work in a frame.

Helpful images may include:

• a straight-on photograph of the entire artwork

• close-ups of the ink lines

• images showing dry-brush textures and pooled ink

• a close-up of the artist’s seal

• images showing the paper surface and fibers

• photographs or videos of the creation or finishing process, where available

• the reverse side of the artwork

• photographs taken with light coming from an angle

• an image showing the actual dimensions

A full-view photograph helps the viewer assess the overall composition, negative space, and balance.

Close-ups help the viewer consider the movement of the brush and the relationship between the ink and the paper.

Process records, certificates, artwork numbers, and provenance can provide information about how the work was created and documented.

Each serves a different purpose.

An attractive interior photograph alone does not reveal the condition or quality of the ink lines in sufficient detail.

Close-ups of the ink lines alone do not show the balance and composition of the complete artwork.

It is important to consider several kinds of images rather than relying on a single view.

AI Responses Are Not Authentication or Appraisal

During this experiment, the AI systems provided many useful words for discussing a work of calligraphy.

They commented on the composition in the full-view image, identified features of the ink lines in the close-ups, and suggested additional photographs that could be useful.

At the same time, some responses allowed the frame or artist’s seal to influence their assessment of technical skill, produced substantially different prices depending on the mode, and confused the asking price with an actual sale price.

AI-generated answers should therefore not be used as:

“a ruling that determines the correct answer.”

They are better used as:

“a supplementary way of increasing the number of questions, viewpoints, and visual details considered when examining an artwork.”

Under the conditions of this experiment, AI image analysis could not replace professional authentication, attribution, or appraisal.

However, it was more useful than I had expected as a supplementary way of considering where to look.

The clearest finding was this:

A full-view image communicates the composition and the way the artwork is presented.

Close-ups of the ink lines provide more visual cues for considering the brush technique and the relationship between ink and paper.

Creation records and provenance provide additional information when considering whether an object is the original work.

However, none of these elements alone can establish authenticity or determine market value.

Before accepting an AI-generated answer, it is important to examine what the answer cites as its basis and what it has not been able to verify.

That matters both when looking at calligraphy and when using AI.

Limitations of This Experiment

This article is not a formal benchmark designed to measure AI performance scientifically.

It is a small, exploratory observational experiment using one work by Quiet Lines Japan.

It did not include a comparison test using examples of calligraphy practice or multiple calligraphic artworks.

Each main response was also obtained only once from each AI service or mode.

The experiment did not repeat the same conditions multiple times to measure reproducibility or variation statistically.

The confidence figures shown in the table were not measured using a common assessment standard.

They were generated independently by the individual AI systems.

The price estimates were also not produced under standardized conditions defining the sales market, the artist’s history, the sales channel, provenance, or framing.

The results may therefore change depending on:

• updates to the AI service

• changes to the model being used

• the selected mode

• system-level instructions

• whether search information is referenced

• image compression and display conditions

• differences in the wording of the questions

• the presence or absence of previous conversation history

• the date on which the response is obtained

I am both the artist and the seller of the work examined in this article.

The possibility of unconscious bias in the selection and interpretation of the results cannot be completely excluded.

The price estimates presented in this article were generated by AI systems from the images and questions provided.

They do not represent the artwork’s objective market value, authenticated value, appraised value, or actual sale price.

L’IA peut-elle distinguer un exercice de calligraphie maîtrisé d’une œuvre calligraphique ?

Une petite expérience d’observation fondée sur une vue d’ensemble, des gros plans des traits d’encre et le prix de vente affiché sur la fiche produit

En résumé

Pour l’unique œuvre examinée dans cette expérience, les systèmes d’intelligence artificielle ont estimé qu’elle se rapprochait davantage d’une œuvre calligraphique — dans laquelle les traits, les espaces laissés vides et la composition d’ensemble deviennent des éléments d’expression — que d’un exercice de calligraphie principalement centré sur la justesse et l’équilibre des formes.

À partir de la photographie montrant l’œuvre dans son ensemble, les réponses de l’IA ont commenté la disposition du caractère, les espaces laissés vides, l’équilibre visuel, la position du sceau de l’artiste ainsi que la présentation de l’œuvre dans un passe-partout et un cadre.

Lorsque des gros plans des traits d’encre ont été ajoutés, les réponses se sont appuyées sur des informations visuelles plus précises : la séparation des poils du pinceau, les contours des traits, les variations de densité de l’encre, la relation entre l’encre et la surface du papier, ainsi que l’orientation des effets de pinceau sec.

À partir de ces détails, les systèmes d’IA ont révisé leur évaluation technique.

Cependant, ils ne pouvaient analyser que les caractéristiques visibles sur les photographies.

Ils ne pouvaient ni prouver que l’objet photographié était bien l’œuvre originale réalisée à la main au pinceau, ni vérifier qu’elle avait été créée par l’artiste indiqué, ni déterminer avec précision sa valeur sur le marché.

Les réponses ont également beaucoup varié selon :

• le service d’IA utilisé ;

• le mode sélectionné ;

• la présentation de la seule vue d’ensemble ou l’ajout de gros plans ;

• la communication ou non du prix de vente affiché ;

• la formulation des questions ;

• l’existence éventuelle d’un historique de conversation.

Dans les conditions de cette expérience, les évaluations d’images générées par l’IA ne peuvent donc pas être considérées comme une authentification professionnelle ni comme une preuve de la valeur artistique de l’œuvre.

En revanche, elles se sont révélées plus utiles que je ne l’imaginais pour identifier et décrire les éléments à observer dans une œuvre calligraphique.

Terminologie employée dans cet article

Dans cet article, l’expression « exercice de calligraphie » désigne une écriture au pinceau principalement axée sur la justesse, la lisibilité et l’équilibre des formes.

L’expression « œuvre calligraphique » désigne une œuvre dans laquelle les variations du trait, le mouvement du pinceau, les espaces laissés vides et la composition sont traités comme des éléments d’expression, parallèlement au sens du caractère écrit.

Cette distinction ne vise pas à établir une hiérarchie de valeur entre les deux.

Par ailleurs, l’expression « examen des réponses de l’IA » ne signifie pas que l’IA a officiellement contrôlé, authentifié, expertisé ou certifié l’œuvre.

Elle désigne une comparaison menée par une personne entre plusieurs réponses générées par des systèmes d’IA, afin d’examiner les informations visuelles ou tarifaires citées dans les réponses et de vérifier si les faits observés, les interprétations et les hypothèses ont été correctement distingués.

Trois résultats se sont particulièrement dégagés

1. La présentation de l’œuvre a influencé l’évaluation de la vue d’ensemble

Le cadre, le passe-partout blanc, le sceau de l’artiste et l’utilisation des espaces laissés vides ont été cités comme des indices visuels lorsque les systèmes d’IA ont décrit l’image comme celle d’une œuvre achevée.

Autrement dit, lors de la première étape, les réponses ont été influencées non seulement par les traits d’encre eux-mêmes, mais aussi par le contexte visuel dans lequel l’œuvre était présentée.

Un cadre ou un sceau d’artiste peut indiquer qu’un objet est présenté comme une œuvre d’art.

Cependant, ni l’un ni l’autre ne prouve un niveau élevé de maîtrise du pinceau ou l’existence d’une expression artistique personnelle.

2. Les gros plans ont rendu l’évaluation technique plus précise

Après l’ajout des gros plans, les systèmes d’IA ont cité les variations d’épaisseur des traits, la séparation de la pointe du pinceau, les variations de l’encre suivant la texture du papier, ainsi que des effets de pinceau sec conservant une direction cohérente.

À partir de ces caractéristiques, plusieurs réponses ont relevé leur évaluation de la maîtrise technique visible sur l’image et de la probabilité que les traits aient été contrôlés intentionnellement.

Les gros plans ont révélé des informations sur les traits qu’il n’était pas possible de confirmer à partir de la seule présentation encadrée.

3. Les estimations de prix ne se sont pas rapprochées après l’ajout des gros plans

Après avoir observé les gros plans, de nombreuses réponses ont donné une appréciation plus élevée de la technique au pinceau.

Cependant, les estimations de prix produites par les différents systèmes d’IA ne se sont pas rapprochées d’une même fourchette.

Les fourchettes données par chaque système ne sont pas non plus nécessairement devenues plus étroites.

Les gros plans ont apporté des informations supplémentaires pour analyser le travail du pinceau, mais ils n’ont pas permis aux systèmes d’IA de calculer une valeur de marché stable.

À propos de cette expérience

L’œuvre utilisée dans cette expérience est 霽 / Hareru / After the Rain, une œuvre originale de calligraphie japonaise de Quiet Lines Japan.

L’œuvre elle-même mesure environ 242 × 334 mm, soit 9,5 × 13,1 pouces.

Il s’agit d’une œuvre unique que j’ai réalisée à la main, au pinceau et à l’encre.

Cependant, lors de l’évaluation initiale, je n’ai communiqué aux systèmes d’IA ni le titre de l’œuvre, ni le nom de l’artiste, ni son parcours, ni les matériaux employés, ni le lien vers la page de vente.

Cette œuvre appartient à la catégorie Signature Original de Quiet Lines Japan.

Au moment de la rédaction de cet article, Quiet Lines Japan proposait à la fois des œuvres originales de la ligne régulière au prix de 42 USD et des œuvres Signature Original à partir de 250 USD.

La distinction entre ces deux catégories ne repose pas uniquement sur les dimensions.

La catégorie Signature Original correspond à des différences dans la densité du processus créatif, la conception et les variations des traits, la composition d’ensemble, le choix des matériaux, le travail de finition et le caractère unique de chaque œuvre.

Cette expérience n’avait toutefois pas pour objectif de demander à l’IA de prouver que la différence de prix entre les deux catégories était justifiée.

Son but était d’observer la manière dont les réponses de l’IA traitaient les informations visuelles et les informations relatives au prix.

L’expérience a été divisée en trois étapes.

Première étape : présenter uniquement une vue d’ensemble

J’ai d’abord montré à chaque système d’IA une seule photographie de l’œuvre complète, présentée dans un passe-partout blanc et un cadre.

J’ai posé les questions suivantes :

• Les traits semblaient-ils avoir été tracés directement au pinceau ?

• L’image pouvait-elle représenter une création numérique ou une reproduction imprimée ?

• Se rapprochait-elle davantage d’un exercice de calligraphie, d’un lettrage décoratif ou d’une œuvre calligraphique ?

• Les traits et la composition semblaient-ils intentionnels ?

• Quel prix l’IA estimait-elle pour l’œuvre seule ?

Deuxième étape : ajouter des gros plans des traits d’encre

J’ai ensuite ajouté trois photographies prises de très près.

Ces gros plans montraient notamment :

• les accumulations d’encre ;

• les variations de densité de l’encre ;

• les effets de pinceau sec et les zones blanches striées à l’intérieur des traits ;

• la séparation des poils du pinceau ;

• les contours des traits ;

• la relation entre l’encre et la surface du papier ;

• les endroits où les traits se croisaient ou se superposaient.

À cette étape, j’ai observé comment l’évaluation technique et l’estimation selon laquelle l’objet photographié était l’œuvre originale réalisée au pinceau évoluaient après l’ajout des gros plans.

Troisième étape : communiquer le prix de vente affiché

Enfin, j’ai communiqué les prix suivants :

• Œuvre seule : 260 USD

• Avec un passe-partout blanc : 290 USD

Il est important de préciser que les 260 USD ne correspondaient pas au prix effectivement obtenu lors d’une vente conclue.

Il s’agissait du prix de vente fixé et affiché par Quiet Lines Japan.

Ce montant n’était ni un prix de transaction établi sur le marché, ni une valeur de marché confirmée par un tiers indépendant.

J’ai ensuite examiné si la connaissance du prix amenait les systèmes d’IA à modifier leur évaluation de la technique au pinceau, ou s’ils étaient capables de séparer l’analyse visuelle des informations tarifaires.

Quels éléments les réponses de l’IA ont-elles cités à partir de la seule vue d’ensemble ?

De nombreuses réponses ont décrit l’œuvre comme étant :

• plus proche d’une œuvre calligraphique achevée que d’un exercice de calligraphie ;

• visuellement compatible avec des traits réalisés à l’aide d’un pinceau souple et d’encre liquide plutôt qu’avec un dessin numérique ;

• composée de manière intentionnelle, en tenant compte du sceau de l’artiste et des espaces laissés vides.

Cependant, les raisons citées comprenaient également :

• le fait que l’œuvre était encadrée ;

• le passe-partout blanc ;

• le sceau rouge de l’artiste ;

• l’organisation soignée des espaces laissés vides.

Ces éléments relèvent de la manière dont l’œuvre était présentée.

Un cadre et un sceau d’artiste peuvent indiquer qu’un objet est présenté comme une œuvre d’art.

Ils ne démontrent toutefois pas, à eux seuls, un niveau élevé de maîtrise technique ni l’existence d’une expression personnelle.

Certaines réponses de l’IA ont elles-mêmes formulé cette réserve.

Malgré cela, dans leur conclusion selon laquelle l’image se rapprochait davantage d’une œuvre calligraphique, les effets respectifs des traits d’encre, du cadre, du sceau et des espaces laissés vides n’étaient pas toujours clairement séparés.

Lorsque cet article évoque ce que les systèmes d’IA ont « vu », cela ne signifie pas que leur fonctionnement interne a été directement observé.

Il s’agit des éléments visuels explicitement cités dans les réponses comme motifs de leurs conclusions.

Dans les réponses fondées sur la vue d’ensemble, les informations citées comprenaient non seulement les traits d’encre, mais aussi l’environnement visuel qui donnait à l’objet l’apparence d’une œuvre achevée.

Comment les réponses ont-elles changé après l’ajout des gros plans ?

Après l’ajout des photographies prises de près, les explications sont devenues beaucoup plus précises.

Les éléments suivants ont été particulièrement souvent mentionnés :

• des transitions continues entre des traits larges et des traits fins ;

• des fins de traits dans lesquelles la pointe du pinceau se séparait en plusieurs filaments ;

• des variations de densité de l’encre semblant suivre la surface ou les fibres du papier ;

• des effets de pinceau sec continuant dans une direction cohérente ;

• des contours irréguliers, différents de formes numériques remplies de manière uniforme ;

• des zones dans lesquelles le mouvement du trait semblait se poursuivre malgré la diminution de la quantité d’encre.

À partir de la seule vue d’ensemble, certains systèmes d’IA n’avaient pas pu déterminer si les effets de pinceau sec étaient intentionnellement contrôlés ou s’ils résultaient simplement d’un pinceau manquant d’encre.

Après avoir observé les gros plans, certains ont révisé leur évaluation et ont estimé que les traits étaient plus susceptibles de résulter d’un mouvement du pinceau contrôlé.

Cette conclusion doit toutefois être considérée avec prudence.

Les effets de pinceau sec et les zones blanches striées à l’intérieur d’un trait calligraphique peuvent résulter de plusieurs facteurs qui se combinent :

• l’intention de créer délibérément une texture striée ou discontinue ;

• la poursuite d’un même mouvement sans recharger le pinceau en encre ;

• les effets combinés du papier, de l’encre, du pinceau, de la vitesse et de la pression.

Un seul effet de pinceau sec ne permet pas de déterminer avec précision dans quelle mesure le résultat a été consciemment recherché par l’artiste.

Certaines réponses sont devenues plus prudentes après l’observation des gros plans.

Au lieu d’opposer une « technique intentionnelle » à un « défaut accidentel dû à un manque d’encre », elles ont reconnu que plusieurs facteurs pouvaient avoir agi simultanément.

Il s’agit de l’un des aspects les plus prudents de l’analyse.

Les gros plans peuvent-ils prouver qu’il s’agit d’une œuvre originale ?

Après avoir observé les gros plans, de nombreux systèmes d’IA ont relevé leur estimation selon laquelle l’objet photographié était l’œuvre originale réalisée au pinceau.

La séparation des poils du pinceau, les variations d’encre suivant la surface du papier et les contours irréguliers semblaient compatibles avec le contact physique entre l’encre liquide, un pinceau souple et le papier.

Cependant, les gros plans photographiques ne permettent pas, à eux seuls, de prouver que l’objet représenté est l’œuvre originale ni d’établir son authenticité.

Une photographie ou une impression d’une résolution suffisamment élevée peut reproduire les effets fins de pinceau sec et les traces laissées par les poils individuels qui étaient présents dans l’œuvre originale.

Les gros plans ont uniquement permis d’établir que :

davantage d’indices visuels compatibles avec une œuvre originale réalisée au pinceau étaient devenus visibles.

Ils n’ont pas permis d’établir que :

l’objet photographié avait été authentifié comme étant l’œuvre originale réalisée au pinceau.

Parmi les informations supplémentaires pouvant aider à déterminer si un objet est une œuvre originale, on peut citer :

• des photographies prises avec une lumière oblique ;

• des photographies du verso du papier ;

• la pénétration de l’encre ou sa visibilité au verso ;

• des photographies ou vidéos du processus de création ;

• un certificat d’authenticité délivré par l’artiste ;

• des archives cohérentes comprenant des dates et des numéros d’œuvre ;

• la provenance relative à la vente, à l’exposition, au stockage ou à la propriété de l’œuvre.

Toutefois, un certificat délivré par l’artiste ne remplace pas, à lui seul, une authentification indépendante réalisée par un tiers.

La vérification finale de l’authenticité ne peut pas être menée à terme par la seule reconnaissance d’images.

Les mêmes images ont produit des réponses différentes selon les systèmes et les modes d’IA

L’un des résultats les plus intéressants a été de constater que différents services et modes d’IA ont produit des évaluations différentes, bien qu’ils aient reçu les mêmes images.

Les principaux résultats obtenus après l’ajout des gros plans sont résumés ci-dessous.

Ces chiffres et ces appréciations ont été produits par chaque système d’IA dans sa propre réponse.

Ils n’ont pas été mesurés au moyen d’un système de notation commun.

Même lorsque deux systèmes ont tous deux donné une note de 98/100, ces deux notes ne représentaient pas nécessairement le même niveau de confiance ni les mêmes critères d’évaluation.

Les échelles n’avaient pas été étalonnées pour permettre une comparaison directe entre les systèmes d’IA.

Ces résultats ne constituent pas non plus des conclusions objectives d’authentification ni des prix de marché validés statistiquement.

Il s’agit de relevés d’observation fondés sur une seule réponse obtenue auprès de chaque système ou mode d’IA pour chaque condition principale.

Différence entre la réponse d’IA affichée dans Google Search et Gemini

Au moment de l’expérience, la réponse d’IA affichée dans Google Search et le mode de réflexion de Gemini ont tous deux donné les chiffres suivants :

• Niveau de confiance indiqué pour des traits semblant réalisés au pinceau : 98/100

• Niveau de confiance indiqué pour l’objet photographié semblant être l’œuvre originale réalisée au pinceau : 75/100

Cependant, leurs estimations de prix étaient très différentes :

• Réponse d’IA affichée dans Google Search : 1 200 à 2 200 USD

• Mode de réflexion de Gemini : 280 à 420 USD

Ce résultat montre que les deux services ne peuvent pas être considérés comme un seul et même système d’évaluation.

Cette expérience ne permet toutefois pas d’établir pourquoi une telle différence s’est produite.

Parmi les facteurs possibles figurent le modèle utilisé, les instructions propres au système, l’utilisation éventuelle d’informations issues de la recherche, le contexte de la conversation ou encore le marché implicitement envisagé lors de la génération de l’estimation.

Il n’a pas été possible de déterminer l’influence respective de chacun de ces facteurs.

Il serait donc inexact de résumer le résultat en affirmant simplement que « l’IA de Google a évalué l’œuvre à tel montant ».

Pourquoi l’estimation affichée dans Google Search était-elle si élevée ?

Après avoir observé les gros plans, la réponse d’IA affichée dans Google Search a employé des termes particulièrement élogieux pour décrire l’œuvre.

Elle a élargi la comparaison au-delà de la seule technique du pinceau, jusqu’à des contextes de marché proches de l’art abstrait contemporain et des beaux-arts, puis a estimé l’œuvre seule entre 1 200 et 2 200 USD.

Lorsqu’elle a ensuite appris que le prix affiché était de 260 USD, elle a également suggéré que l’œuvre avait été proposée à un prix nettement trop bas.

Cependant, les photographies ne fournissaient aucune information sur :

• la notoriété publique de l’artiste ;

• son historique d’expositions ;

• ses récompenses ;

• sa représentation par une galerie ;

• les ventes antérieures de ses œuvres ;

• les prix atteints sur le marché secondaire ;

• la demande des collectionneurs ;

• la région ou le canal de vente ;

• les documents ou la provenance de l’œuvre.

Malgré l’absence de ces informations, la réponse est passée d’une évaluation technique élevée à une estimation de marché très élevée.

Une interprétation possible serait que la réponse ait transposé sa forte appréciation de la technique visible à son estimation du prix.

Il s’agit d’une hypothèse fondée sur le contenu de la réponse, et non d’une description confirmée du fonctionnement interne du système d’IA.

Le prix d’une œuvre calligraphique n’est pas déterminé par la seule technique du pinceau.

L’évaluation élevée produite par un système d’IA et l’existence d’un acheteur prêt à acquérir l’œuvre au prix estimé sont deux questions distinctes.

Qu’est-ce qui a changé dans l’évaluation de Claude après l’ajout des gros plans ?

Dans le mode d’effort maximal de Claude, le niveau de maîtrise technique visible a été évalué comme « moyen à élevé » lorsque seule la vue d’ensemble avait été fournie.

Les raisons citées à ce stade comprenaient :

• l’apparence d’une forme calligraphique partiellement cursive ou abrégée ;

• la présence d’un cadre ;

• le sceau de l’artiste ;

• l’organisation des espaces laissés vides et de la composition générale.

L’estimation du prix de l’œuvre seule était alors de 80 à 600 USD.

Après l’ajout des gros plans, Claude a cité comme nouveaux indices visuels :

• une pointe de pinceau se séparant en plusieurs filaments tout en s’affinant ;

• des variations de densité de l’encre visibles le long de la surface du papier ;

• des effets de pinceau sec se poursuivant sans perdre leur direction ;

• des traits qui se croisent ou se superposent ;

• l’absence, sur l’image, de points d’impression régulièrement répétés.

Cependant, l’absence de points d’impression visibles ne prouve pas qu’un objet n’est pas une reproduction imprimée.

Ces points peuvent ne pas être visibles en raison de la résolution de la photographie, de la compression de l’image ou du procédé d’impression utilisé.

Après avoir observé les gros plans, Claude a relevé le niveau de maîtrise technique visible de :

« moyen à élevé »

à :

« élevé ».

Son estimation de prix est également passée de 80 à 600 USD à 150 à 800 USD.

Cependant, la fourchette estimée ne s’est pas resserrée.

La limite basse et la limite haute ont toutes deux augmenté, et la largeur totale de la fourchette est devenue plus importante.

Les gros plans ont fourni davantage de motifs pour commenter la technique, mais pas assez d’informations pour rendre l’estimation de prix plus précise.

La communication du prix a-t-elle créé un biais d’ancrage ?

Après avoir obtenu l’évaluation de Claude fondée sur les gros plans, j’ai communiqué les prix suivants :

• Œuvre seule : 260 USD

• Avec un passe-partout blanc : 290 USD

Après avoir reçu cette information, Claude n’a pas modifié son évaluation concernant :

• la probabilité que l’objet photographié semble être l’œuvre originale réalisée au pinceau ;

• le niveau de maîtrise technique visible ;

• le contrôle des variations d’épaisseur ;

• le traitement des effets de pinceau sec ;

• la probabilité d’un mouvement intentionnel du pinceau ;

• la classification de l’image comme œuvre calligraphique.

La réponse a indiqué que le prix n’était pas une information visuelle et ne constituait donc pas une raison de modifier l’évaluation de la technique au pinceau.

Sur ce point, la réponse a tenté de maintenir une séparation entre l’évaluation visuelle et le prix communiqué.

Dans le même temps, la réponse de Claude a explicitement évoqué la possibilité que le montant de 260 USD produise un biais d’ancrage et attire une estimation indépendante vers le prix communiqué.

Elle a donc calculé une valeur représentative d’environ 340 à 350 USD en prenant la moyenne géométrique de sa fourchette antérieure de 150 à 800 USD.

Cette méthode a été présentée comme une tentative d’éviter d’ajuster simplement l’estimation au prix affiché.

Cependant, le choix d’utiliser la moyenne géométrique comme valeur représentative n’a été fait qu’après la communication du prix de 260 USD.

Il ne s’agissait pas d’une méthode de calcul définie avant la présentation de cette information.

Il n’est donc pas possible de conclure que cette valeur représentative était entièrement indépendante du prix communiqué.

Dans certaines parties de sa réponse ultérieure, Claude a également commencé à qualifier les 260 USD de « prix de vente réel » ou de « prix confirmé ».

Or, les 260 USD ne correspondaient pas au prix d’une vente conclue.

Il s’agissait du prix fixé par le vendeur et affiché sur la fiche produit.

La réponse a donc remplacé :

« le prix affiché fixé par le vendeur »

par :

« le prix effectivement obtenu sur le marché ».

La réponse de Claude a reconnu la possibilité d’un biais d’ancrage et a tenté de séparer l’analyse de l’image des informations tarifaires.

Il n’est toutefois pas possible d’affirmer que l’influence du prix avait été entièrement éliminée.

Réponses nécessitant une certaine prudence logique

L’expérience a produit des réponses utiles pour l’analyse, mais également des affirmations dont les présupposés ou le raisonnement n’étaient pas entièrement explicités.

Affirmer la lisibilité sans identifier le caractère

Un système d’IA a affirmé que :

« Même sous une forme abrégée, la structure et la lisibilité du caractère sont préservées. »

Cependant, la réponse n’a pas indiqué quel caractère elle pensait lire ni expliqué quels éléments visuels justifiaient cette lecture.

Affirmer qu’un caractère est lisible sans préciser comment il a été lu est logiquement insuffisant.

Le fait qu’une image semble contenir un caractère reconnaissable n’est pas équivalent au fait de lire correctement ce caractère.

Mélanger le cadre et le sceau de l’artiste à l’évaluation de la maîtrise du pinceau

Certaines réponses ont rappelé qu’un cadre ou un sceau d’artiste ne garantissait pas la maîtrise technique, tout en incluant ces éléments parmi les raisons de leur évaluation finale.

La présentation d’un objet comme œuvre achevée et l’évaluation technique des traits d’encre doivent être examinées séparément.

Transformer un prix affiché en prix de vente réel

Un prix fixé par un vendeur ne prouve pas qu’une vente a été conclue à ce montant.

Certaines réponses ont pourtant confondu ces deux notions après la communication du prix.

Qualifier 260 USD de prix élevé ou faible sans définir le marché de comparaison

Le sens d’un prix de 260 USD varie considérablement selon qu’il concerne :

• une vente directe en ligne par un artiste émergent ou peu connu ;

• une œuvre prise en charge par une galerie ;

• une œuvre d’un artiste bénéficiant déjà d’un historique d’expositions ou de récompenses.

Un prix ne peut pas être qualifié d’élevé, de faible ou d’approprié sans définir le marché, le canal de vente, le parcours de l’artiste et la provenance utilisés comme éléments de comparaison.

Certaines estimations de prix semblaient se fonder sur un marché de comparaison non précisé.

Cependant, les réponses ne fournissaient pas assez d’informations pour déterminer exactement de quel marché il s’agissait.

L’IA a-t-elle distingué un exercice de calligraphie maîtrisé d’une œuvre calligraphique ?

Dans cette expérience, les systèmes d’IA ont classé cette œuvre unique comme étant plus proche d’une œuvre calligraphique expressive que d’un exercice de calligraphie.

Les raisons citées comprenaient :

• la poursuite du mouvement du pinceau malgré la diminution de la quantité d’encre ;

• des variations importantes dans l’épaisseur des traits ;

• la séparation visible des poils individuels du pinceau ;

• des lignes conservant leur direction à travers les effets de pinceau sec ;

• une composition intégrant les espaces laissés vides et le sceau de l’artiste.

Les réponses ont décrit les traits comme des éléments d’expression, plutôt que comme des moyens servant uniquement à produire des caractères uniformes et correctement formés.

Cependant, cette expérience ne comprenait aucun groupe de comparaison composé d’exemples d’exercices de calligraphie maîtrisés.

Elle n’a pas non plus mesuré la précision de classification à partir d’un ensemble mélangé d’œuvres calligraphiques, d’exercices de calligraphie, de lettrages décoratifs et de reproductions.

Les résultats ne permettent donc pas d’établir que :

« l’IA est généralement capable de distinguer un exercice de calligraphie maîtrisé d’une œuvre calligraphique ».

Ce que l’expérience a permis d’observer est plus limité :

« Pour cette œuvre unique, les systèmes d’IA ont utilisé les caractéristiques visibles sur les images pour la décrire comme étant plus proche d’une œuvre calligraphique que d’un exercice de calligraphie. »

Les systèmes d’IA ne pouvaient pas non plus déterminer, à partir des seules images :

• si l’œuvre reposait sur l’étude attentive d’un modèle classique ;

• s’il s’agissait d’une composition créée indépendamment par l’artiste ;

• pourquoi l’artiste avait choisi cette forme particulière du caractère ;

• quelle formation classique en calligraphie l’artiste avait suivie ;

• comment l’artiste comprenait ou acceptait les lignes apparues en partie par hasard.

Les systèmes d’IA n’ont pas déterminé l’intention intérieure de l’artiste.

Ils ont évalué si les traits et la composition visibles semblaient compatibles avec une œuvre calligraphique créée dans un but expressif.

Une conclusion plus exacte serait donc la suivante :

L’IA n’a pas parfaitement distingué un exercice de calligraphie maîtrisé d’une œuvre calligraphique. Pour cette œuvre unique, elle a utilisé les caractéristiques visibles sur les photographies afin d’estimer de quelle catégorie l’œuvre semblait se rapprocher le plus.

Ce que l’IA a pu faire

Dans cette expérience, l’IA s’est révélée utile pour les formes d’analyse complémentaires suivantes :

• décrire les espaces laissés vides et l’équilibre visuel ;

• identifier les variations d’épaisseur et de direction des traits ;

• repérer les zones présentant des effets de pinceau sec ou des accumulations d’encre ;

• comparer la réponse fondée sur la vue d’ensemble à celle obtenue après l’ajout des gros plans ;

• suggérer des photographies supplémentaires utiles pour examiner l’éventualité d’une reproduction ;

• observer quelles informations la réponse générée citait comme pertinentes ;

• proposer plusieurs manières de regarder une même œuvre.

Pour les acheteurs qui n’ont pas l’habitude d’examiner attentivement la calligraphie, l’IA peut aider à introduire la question suivante :

Que faut-il regarder ?

Cependant, les motifs donnés par un système d’IA dans sa réponse ne constituent pas nécessairement une description complète ou parfaitement exacte de son processus interne.

L’explication produite par l’IA doit elle aussi être examinée avec un regard critique.

Ce que l’IA n’a pas pu faire

Les limites de l’analyse d’images par l’IA sont également apparues clairement.

Elle n’a pas pu fournir de manière indépendante :

• la preuve que l’objet photographié était l’œuvre originale réalisée au pinceau ;

• la vérification que l’œuvre avait été créée par l’artiste indiqué ;

• une analyse complète des relations entre la forme du caractère et la calligraphie classique ;

• la confirmation de l’intention de l’artiste ;

• un jugement global sur la valeur intégrant la formation et le parcours créatif de l’artiste ;

• un calcul précis de la valeur de marché ;

• la prédiction que l’œuvre se vendrait à un prix donné ;

• une authentification, une attribution ou une estimation professionnelle.

Les réponses variaient également selon le service utilisé, le mode sélectionné, les images fournies, la formulation de la question et l’historique de la conversation.

Une seule réponse générée par une IA ne peut pas être considérée comme le résultat objectif d’une authentification ou d’une estimation.

Ce que les acheteurs peuvent examiner dans les images en ligne

Lorsqu’on choisit une œuvre calligraphique en ligne, il est utile de regarder autre chose qu’une photographie d’intérieur montrant l’œuvre dans un cadre.

Les images utiles peuvent comprendre :

• une photographie frontale de l’œuvre entière ;

• des gros plans des traits d’encre ;

• des images montrant les effets de pinceau sec et les accumulations d’encre ;

• un gros plan du sceau de l’artiste ;

• des images montrant la surface et les fibres du papier ;

• des photographies ou vidéos du processus de création ou de finition, lorsqu’elles sont disponibles ;

• le verso de l’œuvre ;

• des photographies prises avec une lumière oblique ;

• une image permettant de comprendre les dimensions réelles.

Une vue d’ensemble permet d’évaluer la composition générale, les espaces laissés vides et l’équilibre.

Les gros plans permettent d’observer le mouvement du pinceau et la relation entre l’encre et le papier.

Les archives de création, les certificats, les numéros d’œuvre et la provenance peuvent apporter des informations sur la manière dont l’œuvre a été créée et documentée.

Chaque type d’information remplit une fonction différente.

Une belle photographie d’intérieur ne permet pas, à elle seule, d’observer suffisamment l’état ou la qualité des traits d’encre.

Inversement, des gros plans des traits ne permettent pas de comprendre l’équilibre et la composition de l’œuvre entière.

Il est donc important d’examiner plusieurs types d’images plutôt que de se fier à une seule vue.

Les réponses de l’IA ne constituent ni une authentification ni une estimation professionnelle

Au cours de cette expérience, les systèmes d’IA ont fourni de nombreux mots utiles pour parler d’une œuvre calligraphique.

Ils ont commenté la composition visible sur la vue d’ensemble, identifié des caractéristiques des traits d’encre dans les gros plans et suggéré des photographies supplémentaires susceptibles d’être utiles.

Dans le même temps, certaines réponses ont laissé le cadre ou le sceau de l’artiste influencer leur évaluation de la maîtrise technique, ont produit des estimations de prix très différentes selon le mode utilisé et ont confondu le prix affiché avec un prix de vente réel.

Les réponses générées par l’IA ne doivent donc pas être utilisées comme :

« une décision déterminant la bonne réponse ».

Elles sont plus utiles comme :

« un moyen complémentaire d’élargir le nombre de questions, de points de vue et de détails visuels pris en compte lors de l’examen d’une œuvre ».

Dans les conditions de cette expérience, l’analyse d’images par l’IA ne pouvait remplacer ni une authentification, ni une attribution, ni une estimation réalisées par un professionnel.

Elle s’est toutefois révélée plus utile que je ne l’imaginais pour réfléchir aux éléments à observer.

Le résultat le plus clair a été le suivant :

Une vue d’ensemble communique la composition et la manière dont l’œuvre est présentée.

Les gros plans des traits d’encre apportent davantage d’indices visuels pour examiner la technique du pinceau et la relation entre l’encre et le papier.

Les archives de création et la provenance apportent des informations supplémentaires lorsqu’on cherche à déterminer si un objet est bien l’œuvre originale.

Cependant, aucun de ces éléments ne peut, à lui seul, établir l’authenticité de l’œuvre ni déterminer sa valeur de marché.

Avant d’accepter une réponse générée par l’IA, il est important d’examiner les éléments sur lesquels elle affirme se fonder, ainsi que ceux qu’elle n’a pas pu vérifier.

Cela est essentiel aussi bien lorsqu’on observe une œuvre calligraphique que lorsqu’on utilise une intelligence artificielle.

Limites de cette expérience

Cet article ne constitue pas un protocole de référence officiel destiné à mesurer scientifiquement les performances de l’IA.

Il s’agit d’une petite expérience d’observation exploratoire fondée sur une seule œuvre de Quiet Lines Japan.

Elle ne comprenait ni test comparatif avec des exemples d’exercices de calligraphie, ni analyse portant sur plusieurs œuvres calligraphiques.

Chaque réponse principale n’a été obtenue qu’une seule fois auprès de chaque service ou mode d’IA.

L’expérience n’a pas répété plusieurs fois les mêmes conditions afin de mesurer statistiquement la reproductibilité ou la variabilité des réponses.

Les niveaux de confiance présentés dans le tableau n’ont pas été mesurés selon une norme d’évaluation commune.

Ils ont été générés indépendamment par chaque système d’IA.

Les estimations de prix n’ont pas non plus été produites dans des conditions normalisées définissant le marché de vente, le parcours de l’artiste, le canal de vente, la provenance ou les conditions d’encadrement.

Les résultats peuvent donc varier selon :

• les mises à jour du service d’IA ;

• les changements apportés au modèle utilisé ;

• le mode sélectionné ;

• les instructions propres au système ;

• l’utilisation ou non d’informations issues de la recherche ;

• la compression des images et leurs conditions d’affichage ;

• les différences dans la formulation des questions ;

• la présence ou l’absence d’un historique de conversation ;

• la date à laquelle la réponse est obtenue.

Je suis à la fois l’artiste et la vendeuse de l’œuvre examinée dans cet article.

La possibilité d’un biais inconscient dans la sélection et l’interprétation des résultats ne peut pas être totalement exclue.

Les estimations de prix présentées dans cet article ont été générées par des systèmes d’IA à partir des images et des questions qui leur ont été fournies.

Elles ne représentent ni la valeur de marché objective de l’œuvre, ni une valeur authentifiée, ni une estimation professionnelle, ni un prix de vente effectivement obtenu.

Kann KI zwischen einer gekonnten Kalligrafieübung und einem kalligrafischen Kunstwerk unterscheiden?

Ein kleines Beobachtungsexperiment mit einer Gesamtaufnahme, Nahaufnahmen der Tuschelinien und dem im Angebot angegebenen Verkaufspreis

Kurz gesagt

Bei dem einzelnen Werk, das in diesem Experiment untersucht wurde, beschrieben die KI-Systeme das Bild eher als kalligrafisches Kunstwerk – bei dem Linien, Leerraum und Gesamtkomposition als Ausdrucksmittel dienen – denn als Kalligrafieübung, deren Hauptziel in korrekten und ausgewogenen Zeichenformen liegt.

Anhand der Gesamtaufnahme äußerten sich die KI-Antworten zur Platzierung des Schriftzeichens, zum Leerraum, zum visuellen Gleichgewicht, zur Position des Künstlersiegels sowie zur Präsentation des Werks mit Passepartout und Rahmen.

Nachdem Nahaufnahmen der Tuschelinien hinzugefügt worden waren, bezogen sich die Antworten auf konkretere visuelle Merkmale. Dazu gehörten die Trennung einzelner Pinselhaare, die Ränder der Pinselstriche, Unterschiede in der Tuschedichte, das Verhältnis zwischen Tusche und Papieroberfläche sowie die Richtung der aufgebrochenen Pinselstrukturen.

Auf Grundlage dieser Details änderten die KI-Systeme ihre technischen Einschätzungen.

Sie konnten jedoch nur die Merkmale analysieren, die auf den Fotografien sichtbar waren.

Sie konnten weder beweisen, dass der fotografierte Gegenstand tatsächlich das originale, von Hand mit dem Pinsel ausgeführte Werk war, noch bestätigen, dass es von der angegebenen Künstlerin geschaffen worden war. Auch seinen Marktwert konnten sie nicht zuverlässig bestimmen.

Die Antworten veränderten sich außerdem deutlich abhängig von:

• dem verwendeten KI-Dienst;

• dem ausgewählten Modus;

• der Frage, ob nur die Gesamtaufnahme gezeigt wurde;

• der Frage, ob Nahaufnahmen der Tuschelinien hinzugefügt wurden;

• der Mitteilung oder Nichtmitteilung des Angebotspreises;

• der Formulierung der Fragen;

• einem eventuell vorhandenen Gesprächsverlauf.

Unter den Bedingungen dieses Experiments konnten die KI-generierten Bildbewertungen weder als professionelle Echtheitsprüfung noch als Beleg für den künstlerischen Wert des Werks behandelt werden.

Gleichzeitig waren die Antworten als ergänzendes Hilfsmittel überraschend nützlich, um zu benennen und zu beschreiben, worauf man bei einem kalligrafischen Werk achten kann.

In diesem Artikel verwendete Begriffe

In diesem Artikel bezeichnet „Kalligrafiepraxis“ das Schreiben mit dem Pinsel, bei dem vor allem korrekte, gut lesbare und ausgewogene Zeichenformen im Mittelpunkt stehen.

Der Begriff „kalligrafisches Kunstwerk“ bezeichnet ein Werk, bei dem Veränderungen der Linie, die Pinselführung, der Leerraum und die Komposition neben der Bedeutung des geschriebenen Zeichens als Ausdruckselemente behandelt werden.

Diese Unterscheidung soll keine Rangordnung zwischen beiden Formen herstellen.

Der in diesem Artikel verwendete Ausdruck „Prüfung der KI-Antworten“ bedeutet außerdem nicht, dass eine KI das Werk offiziell geprüft, authentifiziert, begutachtet oder zertifiziert hat.

Gemeint ist ein von einem Menschen durchgeführter Vergleich mehrerer KI-generierter Antworten. Dabei wird untersucht, welche visuellen oder preisbezogenen Informationen in den Antworten als Begründung genannt wurden und ob beobachtbare Tatsachen, Interpretationen und Vermutungen voneinander getrennt blieben.

Drei Ergebnisse waren besonders deutlich

1. Die Präsentation des Werks beeinflusste die Bewertung der Gesamtaufnahme

Der Rahmen, das weiße Passepartout, das Künstlersiegel und die Gestaltung des Leerraums wurden als visuelle Hinweise genannt, als die KI-Systeme das Bild als fertiggestelltes Kunstwerk beschrieben.

Mit anderen Worten: In der ersten Phase wurden die Antworten nicht nur von den Tuschelinien selbst beeinflusst, sondern auch vom visuellen Umfeld, in dem das Werk präsentiert wurde.

Ein Rahmen oder ein Künstlersiegel kann darauf hinweisen, dass ein Gegenstand als Kunstwerk präsentiert wird.

Keines von beiden beweist jedoch ein hohes Maß an Pinselbeherrschung oder eine individuelle künstlerische Ausdrucksform.

2. Die Nahaufnahmen machten die technische Bewertung genauer

Nach dem Hinzufügen der Nahaufnahmen nannten die KI-Systeme Veränderungen der Strichbreite, die Aufspaltung der Pinselspitze, Unterschiede in der Tusche entlang der Papierstruktur und aufgebrochene Pinselspuren, die ihre Bewegungsrichtung beibehielten.

Auf Grundlage dieser Merkmale stuften mehrere Antworten die auf dem Bild sichtbare technische Beherrschung sowie die Wahrscheinlichkeit einer bewusst kontrollierten Pinselführung höher ein.

Die Nahaufnahmen lieferten Informationen über die Linien, die anhand der ansprechenden gerahmten Präsentation allein nicht bestätigt werden konnten.

3. Die Preisschätzungen näherten sich auch nach den Nahaufnahmen nicht an

Nach der Betrachtung der Nahaufnahmen bewerteten viele Antworten die Pinseltechnik höher.

Die Preisschätzungen der verschiedenen KI-Systeme näherten sich jedoch nicht an eine gemeinsame Spanne an. Auch die von einzelnen Systemen angegebenen Preisspannen wurden nicht unbedingt enger.

Die Nahaufnahmen lieferten zusätzliche Informationen zur Beurteilung der Pinselführung, ermöglichten den KI-Systemen jedoch keine stabile Berechnung des Marktpreises.

Über dieses Experiment

Für dieses Experiment wurde 霽 / Hareru / After the Rain verwendet, ein originales Werk der japanischen Kalligrafie von Quiet Lines Japan.

Das eigentliche Werk misst ungefähr 242 × 334 mm beziehungsweise 9,5 × 13,1 Zoll.

Es handelt sich um ein Unikat, das ich von Hand mit Pinsel und Tusche geschaffen habe.

Bei der ersten Bewertung teilte ich den KI-Systemen jedoch weder den Titel des Werks noch den Namen oder den künstlerischen Hintergrund der Künstlerin mit. Auch die verwendeten Materialien und die Verkaufsseite wurden nicht genannt.

Das Werk gehört zur Kategorie Signature Original von Quiet Lines Japan.

Zum Zeitpunkt der Abfassung dieses Artikels bot Quiet Lines Japan sowohl Originalwerke der regulären Linie für 42 USD als auch Signature Originals ab 250 USD an.

Die Unterscheidung zwischen diesen Kategorien beruht nicht allein auf der Größe.

Bei der Kategorie Signature Original spielen auch der Umfang und die Tiefe der gestalterischen Ausarbeitung, die Planung und Variation der Linien, die Gesamtkomposition, die Auswahl der Materialien, der Fertigstellungsprozess und der Charakter des Werks als Unikat eine Rolle.

Dieses Experiment sollte jedoch nicht dazu dienen, die KI die Berechtigung des Preisunterschieds zwischen den beiden Kategorien beweisen zu lassen.

Ziel war es, zu beobachten, wie KI-Antworten mit visuellen Informationen und später mitgeteilten Preisinformationen umgingen.

Das Experiment wurde in drei Phasen unterteilt.

Erste Phase: Nur die Gesamtaufnahme zeigen

Zunächst zeigte ich jedem KI-System eine einzelne Fotografie des vollständigen Werks, das in einem weißen Passepartout und einem Rahmen präsentiert wurde.

Ich stellte folgende Fragen:

• Erschienen die Linien so, als seien sie direkt mit einem Pinsel geschrieben worden?

• Könnte es sich bei dem Bild um eine digitale Gestaltung oder eine gedruckte Reproduktion handeln?

• Wirkte es eher wie eine Kalligrafieübung, dekoratives Lettering oder ein kalligrafisches Kunstwerk?

• Erschienen die Linien und die Komposition bewusst gestaltet?

• Welchen Preis würde die KI für das Werk allein schätzen?

Zweite Phase: Nahaufnahmen der Tuschelinien hinzufügen

Anschließend fügte ich drei aus kurzer Entfernung aufgenommene Fotografien hinzu.

Auf den Nahaufnahmen waren unter anderem folgende Details zu sehen:

• Tuscheansammlungen;

• Unterschiede in der Tuschedichte;

• aufgebrochene Pinselstrukturen und weiße, streifenartige Lücken innerhalb der Linien;

• die Trennung einzelner Pinselhaare;

• die Ränder der Linien;

• das Verhältnis zwischen Tusche und Papieroberfläche;

• Bereiche, in denen sich Linien kreuzten oder überlagerten.

In dieser Phase untersuchte ich, wie sich die technische Bewertung und die Einschätzung, dass der fotografierte Gegenstand das originale, von Hand ausgeführte Werk sei, nach dem Hinzufügen der Nahaufnahmen veränderten.

Dritte Phase: Den angegebenen Verkaufspreis mitteilen

Zum Schluss teilte ich folgende Preise mit:

• Werk ohne Passepartout: 260 USD

• Mit weißem Passepartout: 290 USD

Wichtig ist, dass die 260 USD kein tatsächlich bei einem abgeschlossenen Verkauf erzielter Preis waren.

Es handelte sich um den von Quiet Lines Japan festgelegten und im Angebot angegebenen Verkaufspreis.

Dieser Betrag war weder ein am Markt erzielter Transaktionspreis noch ein von einer unabhängigen dritten Stelle bestätigter Marktwert.

Anschließend untersuchte ich, ob die Kenntnis des Angebotspreises dazu führte, dass die KI-Systeme sogar ihre Bewertung der Pinseltechnik änderten, oder ob sie die visuelle Einschätzung von den Preisinformationen trennen konnten.

Welche Merkmale nannten die KI-Antworten bei der Gesamtaufnahme?

Viele Antworten beschrieben das Werk als:

• eher ein fertiggestelltes kalligrafisches Kunstwerk als eine Kalligrafieübung;

• visuell eher mit Linien vereinbar, die mit einem weichen Pinsel und flüssiger Tusche entstanden waren, als mit einer digitalen Zeichnung;

• bewusst komponiert, einschließlich des Künstlersiegels und des umgebenden Leerraums.

Zu den genannten Begründungen gehörten jedoch auch:

• die Tatsache, dass das Werk gerahmt war;

• das weiße Passepartout;

• das rote Künstlersiegel;

• die sorgfältige Anordnung des Leerraums.

Diese Punkte betreffen die Art, wie das Werk präsentiert wurde.

Ein Rahmen und ein Künstlersiegel können darauf hinweisen, dass ein Gegenstand als Kunstwerk präsentiert wird.

Sie belegen jedoch nicht allein ein hohes Maß an Pinselbeherrschung oder eine individuelle Ausdrucksform.

Einige KI-Antworten wiesen selbst auf diesen Unterschied hin.

Trotzdem wurden bei der abschließenden Einschätzung, das Bild wirke „eher wie ein kalligrafisches Kunstwerk“, die Wirkungen der Tuschelinien, des Rahmens, des Künstlersiegels und des Leerraums nicht immer vollständig voneinander getrennt.

Wenn in diesem Artikel davon die Rede ist, was die KI-Systeme „gesehen“ haben, bedeutet das nicht, dass ihre internen Abläufe direkt beobachtet wurden.

Gemeint sind die visuellen Elemente, die in den erzeugten Antworten ausdrücklich als Begründung genannt wurden.

Bei den Antworten zur Gesamtaufnahme gehörten dazu nicht nur die Tuschelinien, sondern auch die visuelle Umgebung, durch die der Gegenstand wie ein fertiggestelltes Kunstwerk wirkte.

Wie veränderten sich die Antworten nach den Nahaufnahmen?

Nach dem Hinzufügen der Nahaufnahmen wurden die Erklärungen deutlich konkreter.

Besonders häufig wurden folgende Merkmale genannt:

• kontinuierliche Übergänge von breiten zu schmalen Linien;

• Linienenden, an denen sich die Pinselspitze in mehrere feine Stränge aufteilte;

• Unterschiede in der Tuschedichte, die der Papieroberfläche oder den Papierfasern zu folgen schienen;

• aufgebrochene Pinselstrukturen, die eine einheitliche Richtung beibehielten;

• unregelmäßige Linienränder, die sich von gleichmäßig gefüllten digitalen Formen unterschieden;

• Bereiche, in denen sich die Bewegung der Linie fortzusetzen schien, obwohl die Tuschemenge abnahm.

Anhand der Gesamtaufnahme allein konnten einige KI-Systeme nicht bestimmen, ob die aufgebrochenen Pinselstrukturen bewusst kontrolliert worden waren oder lediglich dadurch entstanden waren, dass dem Pinsel die Tusche ausging.

Nach der Betrachtung der Nahaufnahmen änderten einige Systeme ihre Einschätzung und erklärten, die Linien seien eher das Ergebnis einer kontrollierten Pinselführung.

Auch diese Einschätzung muss jedoch vorsichtig behandelt werden.

Aufgebrochene Pinselstrukturen und weiße, streifenartige Lücken innerhalb einer kalligrafischen Linie können aus mehreren zusammenwirkenden Faktoren entstehen:

• aus der bewussten Absicht, eine streifige oder unterbrochene Struktur zu erzeugen;

• aus der Fortsetzung einer zusammenhängenden Pinselbewegung, ohne den Pinsel erneut mit Tusche aufzunehmen;

• aus dem Zusammenspiel von Papier, Tusche, Pinsel, Geschwindigkeit und Druck.

Aus einer einzelnen aufgebrochenen Pinselspur lässt sich nicht genau bestimmen, in welchem Maß das Ergebnis von der Künstlerin bewusst beabsichtigt war.

Einige Antworten wurden nach der Betrachtung der Nahaufnahmen vorsichtiger.

Anstatt nur zwischen einer „bewusst eingesetzten Technik“ und einem „versehentlichen Fehler durch zu wenig Tusche“ zu unterscheiden, räumten sie ein, dass mehrere Faktoren gleichzeitig beteiligt gewesen sein könnten.

Dies war einer der sorgfältigeren Aspekte der Analyse.

Können Nahaufnahmen beweisen, dass es sich um ein Originalwerk handelt?

Nach der Betrachtung der Nahaufnahmen stuften viele KI-Systeme die Wahrscheinlichkeit höher ein, dass der fotografierte Gegenstand das originale, von Hand mit dem Pinsel ausgeführte Werk war.

Die Trennung der Pinselhaare, die Veränderungen der Tusche entlang der Papieroberfläche und die unregelmäßigen Linienränder schienen mit dem physischen Kontakt von flüssiger Tusche, einem weichen Pinsel und Papier vereinbar zu sein.

Nahaufnahmen allein können jedoch weder beweisen, dass der fotografierte Gegenstand das Originalwerk ist, noch seine Echtheit feststellen.

Eine ausreichend hochauflösende Fotografie oder ein hochwertiger Druck kann feine aufgebrochene Strukturen und die Spuren einzelner Pinselhaare wiedergeben, die bereits im Originalwerk vorhanden waren.

Die Nahaufnahmen zeigten lediglich:

Es waren mehr visuelle Hinweise sichtbar, die mit einem originalen, von Hand ausgeführten Werk vereinbar waren.

Sie bewiesen nicht:

Der fotografierte Gegenstand war als das originale, von Hand ausgeführte Werk authentifiziert worden.

Zusätzliche Informationen, die bei der Beurteilung helfen können, ob ein Gegenstand ein Originalwerk ist, sind beispielsweise:

• Fotografien bei schräg einfallendem Licht;

• Fotografien der Rückseite des Papiers;

• sichtbares Eindringen oder Durchschlagen der Tusche;

• Fotografien oder Videos des Entstehungsprozesses;

• ein von der Künstlerin ausgestelltes Echtheitszertifikat;

• konsistente Aufzeichnungen mit Datum und Werknummer;

• Angaben zur Provenienz, etwa zu Verkauf, Ausstellung, Lagerung oder Eigentum.

Ein von der Künstlerin ausgestelltes Zertifikat ersetzt jedoch nicht automatisch eine unabhängige Prüfung durch eine dritte Stelle.

Die abschließende Überprüfung der Echtheit kann nicht allein durch Bilderkennung erfolgen.

Dieselben Bilder führten bei verschiedenen KI-Systemen und Modi zu unterschiedlichen Antworten

Ein besonders interessantes Ergebnis war, dass verschiedene KI-Dienste und Modi zu unterschiedlichen Einschätzungen kamen, obwohl ihnen dieselben Bilder gezeigt wurden.

Die wichtigsten Ergebnisse nach dem Hinzufügen der Nahaufnahmen sind in der folgenden Tabelle zusammengefasst.

Diese Zahlen und verbalen Einstufungen wurden von den jeweiligen KI-Systemen in ihren Antworten selbst erzeugt.

Sie wurden nicht mit einem gemeinsamen Bewertungssystem gemessen.

Auch wenn zwei Systeme beide einen Wert von 98/100 angaben, bedeuteten diese Werte nicht zwangsläufig dasselbe Maß an Sicherheit oder dieselben Bewertungskriterien.

Die Skalen waren nicht kalibriert und erlaubten daher keinen direkten Vergleich zwischen den KI-Systemen.

Die Ergebnisse waren außerdem weder objektive Befunde einer Echtheitsprüfung noch statistisch überprüfte Marktpreise.

Es handelt sich um Beobachtungsdaten, die auf jeweils einer Antwort pro KI-System oder Modus unter den wichtigsten Bedingungen beruhen.

Der Unterschied zwischen der KI-Antwort in Google Search und Gemini

Zum Zeitpunkt des Tests gaben sowohl die in Google Search angezeigte KI-Antwort als auch Gemini im Denkmodus folgende Werte an:

• angegebene Sicherheit, dass die Linien mit einem Pinsel ausgeführt erschienen: 98/100;

• angegebene Sicherheit, dass der fotografierte Gegenstand als das originale, von Hand ausgeführte Werk erschien: 75/100.

Die Preisschätzungen unterschieden sich jedoch deutlich:

• KI-Antwort in Google Search: 1.200–2.200 USD;

• Gemini im Denkmodus: 280–420 USD.

Dieses Ergebnis zeigt, dass beide Dienste nicht als ein und dasselbe Bewertungssystem behandelt werden können.

Das Experiment kann jedoch nicht erklären, warum dieser Unterschied entstand.

Mögliche Faktoren sind das verwendete Modell, systeminterne Anweisungen, die Nutzung von Suchinformationen, der Gesprächskontext oder der Markt, den das System bei der Preisschätzung stillschweigend zugrunde legte.

Welchen Einfluss die einzelnen Faktoren hatten, ließ sich nicht bestimmen.

Daher wäre es ungenau, das Ergebnis lediglich mit der Aussage zusammenzufassen: „Die Google-KI bewertete das Werk mit diesem Betrag.“

Warum war die Preisschätzung der KI-Antwort in Google Search so hoch?

Nach der Betrachtung der Nahaufnahmen verwendete die in Google Search angezeigte KI-Antwort besonders starke Formulierungen zur Beschreibung des Werks.

Sie weitete den Vergleich über die reine Pinseltechnik hinaus auf Marktbereiche aus, die eher der zeitgenössischen abstrakten Kunst und der bildenden Kunst entsprachen. Anschließend schätzte sie das Werk allein auf 1.200–2.200 USD.

Nachdem ihr später der Angebotspreis von 260 USD mitgeteilt worden war, erklärte sie außerdem sinngemäß, das Werk sei deutlich zu niedrig angesetzt.

Aus den Fotografien gingen jedoch keine Informationen hervor über:

• die öffentliche Bekanntheit der Künstlerin;

• ihre Ausstellungsgeschichte;

• Auszeichnungen;

• eine Vertretung durch Galerien;

• frühere Verkäufe derselben Künstlerin;

• auf dem Sekundärmarkt erzielte Preise;

• die Nachfrage unter Sammlerinnen und Sammlern;

• Verkaufsregion oder Vertriebsweg;

• Dokumentation oder Provenienz.

Trotz dieser fehlenden Informationen ging die Antwort von einer hohen technischen Bewertung zu einer sehr hohen Marktpreisschätzung über.

Eine mögliche Interpretation ist, dass die hohe Bewertung der sichtbaren Technik auf die Preisschätzung übertragen wurde.

Dies ist eine Vermutung, die sich aus dem Inhalt der Antwort ergibt. Sie ist keine bestätigte Beschreibung der internen Verarbeitung des KI-Systems.

Der Preis eines kalligrafischen Werks wird nicht allein durch die Pinseltechnik bestimmt.

Eine hohe Bewertung durch ein KI-System und die tatsächliche Existenz einer kaufbereiten Person, die den geschätzten Preis zahlen würde, sind zwei verschiedene Fragen.

Was änderte sich bei Claude nach den Nahaufnahmen?

Im Modus mit maximalem Aufwand bewertete Claude die auf dem Bild sichtbare technische Beherrschung als „mittel bis hoch“, solange nur die Gesamtaufnahme gezeigt worden war.

Zu den damals genannten Begründungen gehörten:

• das Erscheinungsbild einer teilweise kursiven oder verkürzten kalligrafischen Form;

• der Rahmen;

• das Künstlersiegel;

• die Anordnung des Leerraums und der Gesamtkomposition.

Der geschätzte Preis für das Werk allein lag bei 80–600 USD.

Nach dem Hinzufügen der Nahaufnahmen nannte Claude folgende neue visuelle Hinweise:

• eine Pinselspitze, die sich beim Auslaufen in mehrere feine Stränge teilte;

• Unterschiede in der Tuschedichte entlang der Papieroberfläche;

• aufgebrochene Pinselstrukturen, die ihre Bewegungsrichtung beibehielten;

• sich kreuzende oder überlagernde Linien;

• das Fehlen regelmäßig wiederholter Druckpunkte im Bild.

Das Fehlen sichtbarer Druckpunkte beweist jedoch nicht, dass ein Gegenstand kein Druck ist.

Druckpunkte können aufgrund der fotografischen Auflösung, der Bildkompression oder des verwendeten Druckverfahrens unsichtbar bleiben.

Nach der Betrachtung der Nahaufnahmen erhöhte Claude die sichtbare technische Beherrschung von:

„mittel bis hoch“

auf:

„hoch“.

Die Preisschätzung stieg ebenfalls von 80–600 USD auf 150–800 USD.

Die geschätzte Preisspanne wurde jedoch nicht enger.

Sowohl die Unter- als auch die Obergrenze stiegen, und die gesamte Spanne wurde breiter.

Die Nahaufnahmen lieferten der Antwort mehr Gründe, die Technik zu erläutern. Sie lieferten jedoch nicht genügend Informationen, um die Preisschätzung genauer zu machen.

Erzeugte die Mitteilung des Angebotspreises einen Ankereffekt?

Nachdem ich Claudes Bewertung auf Grundlage der Nahaufnahmen erhalten hatte, teilte ich folgende Angebotspreise mit:

• Werk ohne Passepartout: 260 USD;

• mit weißem Passepartout: 290 USD.

Nach Erhalt dieser Information änderte Claude seine Bewertung in folgenden Punkten nicht:

• die Wahrscheinlichkeit, dass der fotografierte Gegenstand als originales, von Hand ausgeführtes Werk erschien;

• das sichtbare Maß an technischer Beherrschung;

• die Kontrolle der Veränderungen in der Strichbreite;

• die Behandlung der aufgebrochenen Pinselstrukturen;

• die Wahrscheinlichkeit einer bewussten Pinselführung;

• die Einordnung des Bildes als kalligrafisches Kunstwerk.

In der Antwort hieß es, dass der Preis keine visuelle Information sei und daher keinen Grund darstelle, die technische Bewertung der Pinselführung zu ändern.

In dieser Hinsicht versuchte die Antwort, die visuelle Einschätzung von der mitgeteilten Preisinformation zu trennen.

Gleichzeitig erwähnte Claudes Antwort ausdrücklich die Möglichkeit, dass der Wert von 260 USD als Anker wirken und eine unabhängige Schätzung in Richtung des mitgeteilten Preises ziehen könnte.

Daher berechnete die Antwort aus der zuvor genannten Spanne von 150–800 USD mithilfe des geometrischen Mittels einen repräsentativen Wert von ungefähr 340–350 USD.

Dies wurde als Versuch dargestellt, die Schätzung nicht einfach an den Angebotspreis anzupassen.

Die Entscheidung, das geometrische Mittel als repräsentativen Wert zu verwenden, wurde jedoch erst getroffen, nachdem der Angebotspreis von 260 USD mitgeteilt worden war.

Die Berechnungsmethode war nicht vor der Preisangabe festgelegt worden.

Daher lässt sich nicht behaupten, dass der repräsentative Wert vollständig unabhängig vom mitgeteilten Angebotspreis war.

In späteren Teilen der Antwort bezeichnete Claude die 260 USD außerdem als „tatsächlich erzielten Verkaufspreis“ oder „bestätigten Preis“.

Die 260 USD waren jedoch nicht der Preis eines abgeschlossenen Verkaufs.

Es handelte sich um den von der Verkäuferin festgelegten Angebotspreis auf der Produktseite.

Die Antwort ersetzte damit:

„den von der Verkäuferin festgelegten Angebotspreis“

durch:

„den tatsächlich am Markt erzielten Preis“.

Claudes Antwort erkannte die Möglichkeit eines Ankereffekts und versuchte, die Bildbewertung von den Preisinformationen zu trennen.

Es lässt sich jedoch nicht feststellen, dass der Einfluss der Preisangabe vollständig ausgeschlossen wurde.

Antworten, die logisch mit Vorsicht zu behandeln waren

Das Experiment brachte Antworten hervor, die für die Analyse hilfreich waren. Es gab jedoch auch Aussagen, deren Voraussetzungen oder Schlussfolgerungen nicht vollständig erläutert wurden.

Lesbarkeit behaupten, ohne das Zeichen zu identifizieren

Ein KI-System erklärte sinngemäß:

„Auch in einer verkürzten Form bleiben die Struktur und die Lesbarkeit des Zeichens erhalten.“

Die Antwort nannte jedoch nicht, welches Zeichen sie zu lesen glaubte, und erklärte auch nicht, welche visuellen Merkmale diese Lesart stützten.

Zu behaupten, ein Zeichen sei lesbar, ohne anzugeben, als welches Zeichen es gelesen wurde, ist logisch unvollständig.

Der Eindruck, dass ein Bild ein erkennbares Schriftzeichen enthält, ist nicht dasselbe wie das korrekte Lesen dieses Zeichens.

Rahmen und Künstlersiegel in die Bewertung der Pinselbeherrschung einbeziehen

Einige Antworten wiesen darauf hin, dass ein Rahmen oder ein Künstlersiegel keine technische Beherrschung garantierten. Trotzdem nannten sie diese Elemente als Teil der Begründung für ihre abschließende Bewertung.

Die Präsentation eines Gegenstands als fertiggestelltes Kunstwerk und die technische Bewertung der Tuschelinien sollten getrennt betrachtet werden.

Einen Angebotspreis als tatsächlich erzielten Verkaufspreis behandeln

Ein von der Verkäuferin festgelegter Preis ist kein Beleg dafür, dass zu diesem Betrag ein Verkauf stattgefunden hat.

Einige Antworten vermischten diese beiden Dinge dennoch, nachdem ihnen der Preis mitgeteilt worden war.

260 USD als hoch oder niedrig bezeichnen, ohne den Vergleichsmarkt festzulegen

Die Bedeutung eines Preises von 260 USD unterscheidet sich je nach Kontext:

• direkter Onlineverkauf durch eine aufstrebende oder wenig bekannte Künstlerin;

• Verkauf eines von einer Galerie vertretenen Werks;

• Verkauf eines Werks einer Künstlerin mit etablierter Ausstellungs- oder Auszeichnungsgeschichte.

Ein Preis kann nicht als hoch, niedrig oder angemessen bezeichnet werden, ohne den Vergleichsmarkt, den Vertriebsweg, die bisherige Laufbahn der Künstlerin und die Provenienz zu bestimmen.

Einige KI-Preisschätzungen schienen einen nicht ausdrücklich genannten Vergleichsmarkt vorauszusetzen.

Die Antworten enthielten jedoch nicht genügend Informationen, um festzustellen, welcher Markt genau gemeint war.

Konnte KI eine gekonnte Kalligrafieübung von kalligrafischer Kunst unterscheiden?

In diesem Experiment ordneten die KI-Systeme dieses einzelne Werk eher als expressives kalligrafisches Kunstwerk denn als Kalligrafieübung ein.

Als Gründe nannten sie unter anderem:

• eine fortgesetzte Pinselbewegung trotz abnehmender Tuschemenge;

• deutliche Veränderungen der Strichbreite;

• die sichtbare Trennung einzelner Pinselhaare;

• Linien, die ihre Richtung trotz aufgebrochener Pinselstrukturen beibehielten;

• eine Komposition, in die Leerraum und Künstlersiegel einbezogen waren.

Die Antworten beschrieben die Linien als Ausdruckselemente und nicht nur als Mittel, gleichmäßige und korrekt geformte Schriftzeichen zu erzeugen.

Das Experiment enthielt jedoch keine Vergleichsgruppe mit Beispielen gekonnter Kalligrafieübungen.

Es wurde auch keine Klassifikationsgenauigkeit anhand einer gemischten Gruppe aus kalligrafischen Kunstwerken, Kalligrafieübungen, dekorativem Lettering und Reproduktionen gemessen.

Die Ergebnisse belegen daher nicht:

„KI kann allgemein zwischen einer gekonnten Kalligrafieübung und kalligrafischer Kunst unterscheiden.“

Das Experiment zeigte lediglich:

„Bei diesem einzelnen Werk nutzten die KI-Systeme die auf den Bildern sichtbaren Merkmale, um es eher als kalligrafisches Kunstwerk denn als Kalligrafieübung zu beschreiben.“

Anhand der Bilder allein konnten die KI-Systeme außerdem nicht bestimmen:

• ob das Werk auf einer intensiven Studie eines klassischen Vorbilds beruhte;

• ob es sich um eine eigenständig entwickelte Komposition handelte;

• warum die Künstlerin gerade diese Form des Schriftzeichens gewählt hatte;

• welchen Umfang ihre Ausbildung in klassischer Kalligrafie hatte;

• wie die Künstlerin Linien verstand oder akzeptierte, die teilweise durch Zufall entstanden waren.

Die KI-Systeme bestimmten nicht die innere Absicht der Künstlerin.

Sie bewerteten lediglich, ob die sichtbaren Linien und die Komposition mit einem kalligrafischen Kunstwerk vereinbar erschienen, das zu Ausdruckszwecken geschaffen worden war.

Eine genauere Schlussfolgerung lautet daher:

Die KI hat eine gekonnte Kalligrafieübung nicht vollständig von kalligrafischer Kunst unterschieden. Bei diesem einzelnen Werk nutzte sie die auf den Fotografien sichtbaren Merkmale, um einzuschätzen, welcher Kategorie das Werk eher zu entsprechen schien.

Was die KI leisten konnte

In diesem Experiment erwies sich die KI für folgende Formen ergänzender Analyse als nützlich:

• den Leerraum und das visuelle Gleichgewicht beschreiben;

• Veränderungen der Strichbreite und -richtung benennen;

• Bereiche mit aufgebrochenen Pinselstrukturen und Tuscheansammlungen lokalisieren;

• die Antwort zur Gesamtaufnahme mit der Antwort nach dem Hinzufügen der Nahaufnahmen vergleichen;

• zusätzliche Fotografien vorschlagen, die bei der Prüfung einer möglichen Reproduktion hilfreich sein könnten;

• untersuchen, welche Informationen in der erzeugten Antwort als relevant genannt wurden;

• mehrere Sichtweisen auf dasselbe Werk anbieten.

Für Käuferinnen und Käufer, die nicht daran gewöhnt sind, Kalligrafie genau zu betrachten, kann KI dabei helfen, folgende Frage zu stellen:

Worauf sollte ich achten?

Die Begründungen, die ein KI-System in seiner Antwort liefert, sind jedoch nicht zwangsläufig eine vollständige oder vollständig zutreffende Beschreibung seiner internen Entscheidungsprozesse.

Auch die Selbsterklärung eines KI-Systems sollte daher kritisch geprüft werden.

Was die KI nicht leisten konnte

Die Grenzen der KI-gestützten Bildanalyse wurden ebenfalls deutlich.

Sie konnte nicht unabhängig liefern:

• den Beweis, dass der fotografierte Gegenstand das originale, von Hand ausgeführte Werk war;

• die Bestätigung, dass das Werk von der angegebenen Künstlerin geschaffen wurde;

• eine vollständige Beurteilung der Beziehung der Zeichenform zu klassischen kalligrafischen Vorbildern;

• die Bestätigung der künstlerischen Absicht;

• eine umfassende Wertbeurteilung, die Ausbildung und kreativen Hintergrund der Künstlerin einbezog;

• eine genaue Berechnung des Marktwerts;

• eine Vorhersage, dass sich das Werk zu einem bestimmten Preis verkaufen würde;

• eine professionelle Echtheitsprüfung, Zuschreibung oder Wertermittlung.

Die Antworten veränderten sich außerdem abhängig vom verwendeten Dienst, dem Modus, der Bildauswahl, der Formulierung der Frage und dem vorherigen Gesprächsverlauf.

Eine einzelne KI-Antwort kann nicht als objektives Ergebnis einer Echtheitsprüfung oder Wertermittlung behandelt werden.

Was Käuferinnen und Käufer auf Onlinebildern prüfen können

Bei der Auswahl eines kalligrafischen Werks im Internet ist es sinnvoll, mehr als nur ein inszeniertes Innenraumbild zu betrachten, auf dem das Werk in einem Rahmen zu sehen ist.

Hilfreich können folgende Bilder sein:

• eine gerade von vorn aufgenommene Fotografie des gesamten Werks;

• Nahaufnahmen der Tuschelinien;

• Bilder, auf denen aufgebrochene Pinselstrukturen und Tuscheansammlungen zu erkennen sind;

• eine Nahaufnahme des Künstlersiegels;

• Bilder, auf denen die Papieroberfläche und die Fasern sichtbar sind;

• soweit vorhanden, Fotografien oder Videos des Entstehungs- oder Fertigstellungsprozesses;

• die Rückseite des Werks;

• Fotografien bei schräg einfallendem Licht;

• ein Bild, das die tatsächlichen Maße verdeutlicht.

Eine Gesamtaufnahme hilft dabei, die gesamte Komposition, den Leerraum und das visuelle Gleichgewicht zu beurteilen.

Nahaufnahmen helfen dabei, die Bewegung des Pinsels und das Verhältnis zwischen Tusche und Papier zu betrachten.

Arbeitsaufzeichnungen, Zertifikate, Werknummern und Provenienz können Informationen darüber liefern, wie das Werk geschaffen und dokumentiert wurde.

Jede dieser Informationsarten erfüllt eine andere Funktion.

Ein ansprechendes Innenraumbild allein zeigt den Zustand oder die Qualität der Tuschelinien nicht ausreichend genau.

Nahaufnahmen der Tuschelinien allein zeigen dagegen nicht das Gleichgewicht und die Komposition des gesamten Werks.

Daher ist es wichtig, mehrere Arten von Bildern zu betrachten und sich nicht auf eine einzige Ansicht zu verlassen.

KI-Antworten sind weder eine Echtheitsprüfung noch eine professionelle Wertermittlung

Im Verlauf dieses Experiments lieferten die KI-Systeme viele hilfreiche Begriffe, um über ein kalligrafisches Werk zu sprechen.

Sie beschrieben die Komposition auf der Gesamtaufnahme, benannten Merkmale der Tuschelinien auf den Nahaufnahmen und schlugen zusätzliche Fotografien vor, die hilfreich sein könnten.

Gleichzeitig ließen einige Antworten den Rahmen oder das Künstlersiegel in die Bewertung der technischen Beherrschung einfließen. Je nach Modus erzeugten sie deutlich unterschiedliche Preise und verwechselten den Angebotspreis mit einem tatsächlich erzielten Verkaufspreis.

KI-generierte Antworten sollten daher nicht verwendet werden als:

„eine Entscheidung, die die richtige Antwort festlegt“.

Sinnvoller sind sie als:

„ergänzende Möglichkeit, die Zahl der Fragen, Sichtweisen und visuellen Einzelheiten zu erweitern, die bei der Betrachtung eines Werks berücksichtigt werden“.

Unter den Bedingungen dieses Experiments konnte die KI-gestützte Bildanalyse weder eine professionelle Echtheitsprüfung noch eine Zuschreibung oder Wertermittlung ersetzen.

Als ergänzendes Hilfsmittel, um über die relevanten Betrachtungspunkte nachzudenken, war sie jedoch nützlicher, als ich erwartet hatte.

Das deutlichste Ergebnis war:

Eine Gesamtaufnahme vermittelt die Komposition und die Art, wie das Werk präsentiert wird.

Nahaufnahmen der Tuschelinien liefern mehr visuelle Hinweise zur Beurteilung der Pinseltechnik und des Verhältnisses zwischen Tusche und Papier.

Entstehungsunterlagen und Provenienz liefern zusätzliche Informationen, wenn geprüft wird, ob ein Gegenstand tatsächlich das Originalwerk ist.

Keines dieser Elemente kann jedoch allein die Echtheit feststellen oder den Marktwert bestimmen.

Bevor eine KI-generierte Antwort akzeptiert wird, sollte geprüft werden, auf welche Grundlagen sie sich nach eigener Aussage stützt und was sie nicht überprüfen konnte.

Dies ist sowohl bei der Betrachtung von Kalligrafie als auch bei der Nutzung von KI wichtig.

Grenzen dieses Experiments

Dieser Artikel ist kein formaler Benchmark zur wissenschaftlichen Messung der Leistungsfähigkeit von KI.

Es handelt sich um ein kleines, exploratives Beobachtungsexperiment mit einem einzelnen Werk von Quiet Lines Japan.

Es gab weder einen Vergleichstest mit Beispielen von Kalligrafieübungen noch eine Untersuchung mehrerer kalligrafischer Kunstwerke.

Jede zentrale Antwort wurde von jedem KI-Dienst oder Modus grundsätzlich nur einmal eingeholt.

Das Experiment wiederholte dieselben Bedingungen nicht mehrfach, um Reproduzierbarkeit oder Schwankungen statistisch zu messen.

Die in der Tabelle genannten Sicherheitswerte wurden nicht mit einem gemeinsamen Bewertungsmaßstab ermittelt.

Sie wurden von den einzelnen KI-Systemen unabhängig voneinander erzeugt.

Auch die Preisschätzungen entstanden nicht unter standardisierten Bedingungen, in denen Verkaufsmarkt, künstlerische Laufbahn, Vertriebsweg, Provenienz oder Rahmung einheitlich festgelegt waren.

Die Ergebnisse können sich daher verändern abhängig von:

• Aktualisierungen des KI-Dienstes;

• Änderungen des verwendeten Modells;

• dem ausgewählten Modus;

• systeminternen Anweisungen;

• der Frage, ob Suchinformationen einbezogen werden;

• der Bildkompression und den Anzeigebedingungen;

• Unterschieden in der Formulierung der Fragen;

• dem Vorhandensein oder Fehlen eines Gesprächsverlaufs;

• dem Datum, an dem die Antwort erzeugt wird.

Ich bin sowohl die Künstlerin als auch die Verkäuferin des in diesem Artikel untersuchten Werks.

Die Möglichkeit einer unbewussten Verzerrung bei der Auswahl und Interpretation der Ergebnisse lässt sich nicht vollständig ausschließen.

Die in diesem Artikel genannten Preisschätzungen wurden von KI-Systemen anhand der bereitgestellten Bilder und Fragen erzeugt.

Sie stellen weder den objektiven Marktwert des Werks noch einen bestätigten Echtheitswert, einen professionell ermittelten Wert oder einen tatsächlich erzielten Verkaufspreis dar.

Kan AI het verschil zien tussen een goed uitgevoerde kalligrafie-oefening en een kalligrafisch kunstwerk?

Een kleinschalig observatie-experiment met een totaalbeeld, close-ups van de inktlijnen en de vraagprijs op de productpagina

Kort samengevat

Voor het ene kunstwerk dat in dit experiment werd onderzocht, beschreven de AI-systemen het beeld eerder als een kalligrafisch kunstwerk — waarbij de lijnen, de open ruimte en de totale compositie als expressieve elementen functioneren — dan als een kalligrafie-oefening die voornamelijk gericht is op correcte en evenwichtige tekenvormen.

Op basis van de foto van het volledige werk bespraken de AI-antwoorden de plaatsing van het karakter, de open ruimte, het visuele evenwicht, de positie van het kunstenaarszegel en de presentatie van het werk met een passe-partout en lijst.

Nadat close-ups van de inktlijnen waren toegevoegd, verwezen de antwoorden naar specifiekere visuele informatie. Daarbij ging het onder meer om het uit elkaar gaan van afzonderlijke penseelharen, de randen van de streken, verschillen in inktdichtheid, de relatie tussen de inkt en het papieroppervlak en de richting van de onderbroken penseelstructuren.

Op basis van deze details pasten de AI-systemen hun technische beoordelingen aan.

De systemen konden echter alleen de kenmerken analyseren die op de foto’s zichtbaar waren.

Ze konden niet bewijzen dat het gefotografeerde object daadwerkelijk het originele, met de hand en penseel uitgevoerde werk was. Ze konden evenmin bevestigen dat het door de genoemde kunstenares was gemaakt of de marktwaarde ervan nauwkeurig bepalen.

De antwoorden veranderden bovendien aanzienlijk afhankelijk van:

• de gebruikte AI-dienst;

• de gekozen modus;

• of alleen het totaalbeeld werd getoond;

• of close-ups van de inktlijnen werden toegevoegd;

• of de vraagprijs werd bekendgemaakt;

• de formulering van de vragen;

• de aanwezigheid van eerdere gespreksgeschiedenis.

Onder de omstandigheden van dit experiment konden de door AI gegenereerde beeldbeoordelingen niet worden behandeld als professioneel onderzoek naar de echtheid of als bewijs van de artistieke waarde van het werk.

Tegelijkertijd bleken de antwoorden bruikbaarder dan ik had verwacht als aanvullend hulpmiddel om te benoemen en te beschrijven waarop men bij een kalligrafisch werk kan letten.

Begrippen die in dit artikel worden gebruikt

In dit artikel verwijst ‘kalligrafie-oefening’ naar schrijven met een penseel waarbij correcte, goed leesbare en evenwichtige tekenvormen centraal staan.

De term ‘kalligrafisch kunstwerk’ verwijst naar een werk waarin veranderingen in de lijn, de penseelbeweging, de open ruimte en de compositie samen met de betekenis van het geschreven karakter als expressieve elementen worden behandeld.

Deze indeling is niet bedoeld om het ene boven het andere te plaatsen.

De term ‘beoordeling van AI-antwoorden’ betekent in dit artikel evenmin dat AI het werk officieel heeft gecontroleerd, geauthenticeerd, getaxeerd of gecertificeerd.

Het gaat om een door een mens uitgevoerde vergelijking van meerdere door AI gegenereerde antwoorden. Daarbij wordt onderzocht welke visuele of prijsgerelateerde informatie in de antwoorden als onderbouwing werd genoemd en of waargenomen feiten, interpretaties en vermoedens van elkaar werden onderscheiden.

Drie bevindingen waren bijzonder duidelijk

1. De presentatie van het werk beïnvloedde de beoordeling van het totaalbeeld

De lijst, het witte passe-partout, het kunstenaarszegel en het gebruik van open ruimte werden als visuele aanwijzingen genoemd toen de AI-systemen het beeld beschreven als een voltooid kunstwerk.

Met andere woorden: in de eerste fase werden de antwoorden niet alleen beïnvloed door de inktlijnen zelf, maar ook door de visuele omgeving waarin het werk werd gepresenteerd.

Een lijst of kunstenaarszegel kan erop wijzen dat een object als kunstwerk wordt gepresenteerd.

Geen van beide bewijst echter een hoog niveau van penseeltechniek of een individuele artistieke uitdrukking.

2. De close-ups maakten de technische beoordeling specifieker

Na het toevoegen van de close-ups verwezen de AI-systemen naar veranderingen in de lijndikte, het uit elkaar gaan van de penseelpunt, verschillen in de inkt langs de papierstructuur en onderbroken penseelsporen die een consistente bewegingsrichting behielden.

Op basis van deze kenmerken verhoogden verschillende antwoorden hun beoordeling van de technische beheersing die op het beeld zichtbaar was en van de waarschijnlijkheid dat de lijnen bewust waren gecontroleerd.

De close-ups boden informatie over de penseelstreken die niet kon worden vastgesteld op basis van alleen de aantrekkelijke ingelijste presentatie.

3. De prijsramingen kwamen na de close-ups niet dichter bij elkaar

Na het bekijken van de close-ups beoordeelden veel antwoorden de penseeltechniek hoger.

De prijsramingen van de verschillende AI-systemen kwamen echter niet binnen een vergelijkbaar bereik samen. Ook werden de door afzonderlijke systemen gegeven prijsmarges niet noodzakelijk smaller.

De close-ups boden meer informatie voor het beoordelen van het penseelwerk, maar stelden de AI-systemen niet in staat een stabiele marktprijs te berekenen.

Over dit experiment

Voor dit experiment werd 霽 / Hareru / After the Rain gebruikt, een origineel werk in Japanse kalligrafie van Quiet Lines Japan.

Het werk zelf meet ongeveer 242 × 334 mm, ofwel 9,5 × 13,1 inch.

Het is een uniek werk dat ik met de hand, een penseel en inkt heb gemaakt.

Tijdens de eerste beoordeling gaf ik de AI-systemen echter niet de titel van het werk, de naam of achtergrond van de kunstenares, de gebruikte materialen of een link naar de verkooppagina.

Dit werk behoort tot de categorie Signature Original van Quiet Lines Japan.

Op het moment dat dit artikel werd geschreven, bood Quiet Lines Japan zowel originele werken uit de reguliere lijn voor 42 USD als Signature Originals vanaf 250 USD aan.

Het onderscheid tussen deze categorieën is niet alleen gebaseerd op het formaat.

Bij de categorie Signature Original spelen ook de intensiteit en diepgang van het maakproces, de opbouw en variatie van de lijnen, de totale compositie, de materiaalkeuze, het afwerkingsproces en het karakter van het werk als uniek kunstwerk een rol.

Dit experiment was echter niet bedoeld om AI te laten bewijzen dat het prijsverschil tussen de twee categorieën gerechtvaardigd was.

Het doel was te observeren hoe AI-antwoorden omgingen met visuele informatie en later bekendgemaakte prijsinformatie.

Het experiment bestond uit drie fasen.

Eerste fase: alleen een foto van het volledige werk tonen

Eerst liet ik ieder AI-systeem één foto zien van het volledige werk, gepresenteerd in een wit passe-partout en een lijst.

Ik stelde de volgende vragen:

• Leken de lijnen rechtstreeks met een penseel te zijn geschreven?

• Kon het beeld een digitale creatie of een gedrukte reproductie zijn?

• Leek het meer op een kalligrafie-oefening, decoratieve belettering of een kalligrafisch kunstwerk?

• Leken de lijnen en de compositie bewust vormgegeven?

• Welke prijs zou AI voor alleen het kunstwerk ramen?

Tweede fase: close-ups van de inktlijnen toevoegen

Vervolgens voegde ik drie foto’s toe die van dichtbij waren genomen.

Op de close-ups waren onder meer de volgende details zichtbaar:

• ophopingen van inkt;

• verschillen in inktdichtheid;

• droge of onderbroken penseelstructuren en witte, streepvormige openingen binnen de lijnen;

• het uit elkaar gaan van afzonderlijke penseelharen;

• de randen van de lijnen;

• de relatie tussen de inkt en het papieroppervlak;

• plaatsen waar lijnen elkaar kruisten of overlapten.

In deze fase onderzocht ik hoe de technische beoordeling en de inschatting dat het gefotografeerde object het originele, met de hand uitgevoerde werk was, veranderden nadat de close-ups waren toegevoegd.

Derde fase: de vermelde vraagprijs bekendmaken

Tot slot gaf ik de volgende prijzen door:

• Alleen het kunstwerk: 260 USD

• Met wit passe-partout: 290 USD

Het is belangrijk te benadrukken dat 260 USD niet de daadwerkelijk gerealiseerde prijs van een afgeronde verkoop was.

Het was de door Quiet Lines Japan vastgestelde en op de productpagina vermelde vraagprijs.

Het bedrag was geen transactieprijs die op de markt tot stand was gekomen en evenmin een door een onafhankelijke derde bevestigde marktwaarde.

Vervolgens onderzocht ik of de bekendmaking van de vraagprijs ertoe leidde dat de AI-systemen zelfs hun beoordeling van de penseeltechniek veranderden, of dat ze de visuele beoordeling van de prijsinformatie konden scheiden.

Welke kenmerken noemden de AI-antwoorden bij het totaalbeeld?

Veel antwoorden beschreven het werk als:

• meer verwant aan een voltooid kalligrafisch kunstwerk dan aan een kalligrafie-oefening;

• visueel beter passend bij lijnen die met een zacht penseel en vloeibare inkt waren gemaakt dan bij een digitale tekening;

• bewust gecomponeerd, inclusief het kunstenaarszegel en de omringende open ruimte.

Tot de genoemde onderbouwing behoorden echter ook:

• het feit dat het werk was ingelijst;

• het witte passe-partout;

• het rode kunstenaarszegel;

• de zorgvuldig georganiseerde open ruimte.

Deze punten hebben betrekking op de manier waarop het werk werd gepresenteerd.

Een lijst en een kunstenaarszegel kunnen erop wijzen dat een object als kunstwerk wordt gepresenteerd.

Ze tonen op zichzelf echter geen hoog niveau van penseelbeheersing of een individuele vorm van expressie aan.

Sommige AI-antwoorden wezen zelf op dit onderscheid.

Toch werden in hun uiteindelijke beschrijving van het beeld als ‘meer verwant aan kalligrafische kunst’ de invloeden van de inktlijnen, de lijst, het kunstenaarszegel en de open ruimte niet altijd volledig van elkaar gescheiden.

Wanneer in dit artikel wordt gesproken over wat de AI-systemen ‘zagen’, betekent dit niet dat hun interne verwerking rechtstreeks werd waargenomen.

Het verwijst naar de visuele elementen die in de gegenereerde antwoorden expliciet als onderbouwing werden genoemd.

In de antwoorden op het totaalbeeld werd dus niet alleen naar de inktlijnen verwezen, maar ook naar de visuele omgeving waardoor het object op een voltooid kunstwerk leek.

Hoe veranderden de antwoorden na het toevoegen van de close-ups?

Na het toevoegen van de close-upfoto’s werden de verklaringen veel specifieker.

De volgende kenmerken werden bijzonder vaak genoemd:

• vloeiende overgangen van brede naar smalle lijnen;

• uiteinden van lijnen waar de penseelpunt zich in verschillende fijne strengen splitste;

• verschillen in inktdichtheid die het papieroppervlak of de papiervezels leken te volgen;

• onderbroken penseelstructuren die een consistente richting behielden;

• onregelmatige lijnranden die verschilden van gelijkmatig gevulde digitale vormen;

• plaatsen waar de beweging van de lijn leek door te gaan terwijl de hoeveelheid inkt afnam.

Op basis van alleen het totaalbeeld konden sommige AI-systemen niet bepalen of de droge, onderbroken structuren bewust waren gecontroleerd of eenvoudig waren ontstaan doordat de hoeveelheid inkt in het penseel afnam.

Na het bekijken van de close-ups pasten sommige systemen hun beoordeling aan en stelden ze dat de lijnen waarschijnlijker het resultaat waren van een gecontroleerde penseelbeweging.

Ook hierbij is voorzichtigheid nodig.

Droge penseelstructuren en witte, streepvormige openingen binnen een kalligrafische lijn kunnen ontstaan door verschillende factoren die elkaar beïnvloeden:

• een bewuste bedoeling om een streepvormige of onderbroken structuur te creëren;

• het voortzetten van één penseelbeweging zonder het penseel opnieuw met inkt te laden;

• de gecombineerde invloed van papier, inkt, penseel, snelheid en druk.

Uit één onderbroken penseelspoor kan niet precies worden vastgesteld in welke mate het resultaat bewust door de kunstenares was bedoeld.

Sommige antwoorden werden na het bekijken van de close-ups voorzichtiger.

In plaats van alleen te kiezen tussen een ‘bewust toegepaste techniek’ en een ‘toevallige fout door te weinig inkt’, erkenden ze dat meerdere factoren tegelijk een rol konden hebben gespeeld.

Dit was een van de zorgvuldigere onderdelen van de analyse.

Kunnen close-ups bewijzen dat het om een origineel werk gaat?

Na het bekijken van de close-ups verhoogden veel AI-systemen hun inschatting dat het gefotografeerde object het originele, met de hand en penseel uitgevoerde werk was.

Het uit elkaar gaan van de penseelharen, de veranderingen in de inkt langs het papieroppervlak en de onregelmatige lijnranden leken te passen bij het fysieke contact tussen vloeibare inkt, een zacht penseel en papier.

Close-upfoto’s alleen kunnen echter niet bewijzen dat het afgebeelde object het originele werk is of de echtheid ervan vaststellen.

Een foto of afdruk met voldoende hoge resolutie kan de fijne onderbroken structuren en sporen van afzonderlijke penseelharen reproduceren die al in het oorspronkelijke werk aanwezig waren.

De close-ups lieten alleen zien dat:

er meer visuele aanwijzingen zichtbaar waren die pasten bij een origineel, met de hand uitgevoerd werk.

Ze bewezen niet dat:

het gefotografeerde object was vastgesteld als het originele, met de hand uitgevoerde werk.

Aanvullende informatie die kan helpen bij de beoordeling of een object een origineel werk is, omvat bijvoorbeeld:

• foto’s met schuin invallend licht;

• foto’s van de achterzijde van het papier;

• zichtbare doordringing of doorslag van de inkt;

• foto’s of video’s van het maakproces;

• een door de kunstenares uitgegeven echtheidscertificaat;

• consistente documentatie met datum en werknummer;

• informatie over de herkomst, zoals verkoop, tentoonstelling, opslag of eigendom.

Een door de kunstenares uitgegeven certificaat vervangt op zichzelf echter geen onafhankelijk onderzoek door een derde.

De uiteindelijke vaststelling van de echtheid kan niet uitsluitend door beeldherkenning worden uitgevoerd.

Dezelfde beelden leverden verschillende antwoorden op bij verschillende AI-systemen en modi

Een bijzonder interessant resultaat was dat verschillende AI-diensten en modi tot andere beoordelingen kwamen, hoewel ze dezelfde beelden kregen.

De belangrijkste resultaten na het toevoegen van de close-ups zijn hieronder samengevat.

Deze cijfers en beschrijvende beoordelingen werden door de afzonderlijke AI-systemen zelf in hun antwoorden gegenereerd.

Ze werden niet gemeten met een gemeenschappelijk beoordelingssysteem.

Zelfs wanneer twee systemen allebei een score van 98/100 gaven, betekenden die scores niet noodzakelijk dezelfde mate van zekerheid of dezelfde beoordelingscriteria.

De schalen waren niet gekalibreerd en konden daarom niet rechtstreeks tussen de AI-systemen worden vergeleken.

De resultaten waren bovendien geen objectieve uitkomsten van een echtheidsonderzoek en evenmin statistisch gevalideerde marktprijzen.

Het gaat om observatiegegevens op basis van in beginsel één antwoord per AI-systeem of modus onder iedere hoofdvoorwaarde.

Het verschil tussen het AI-antwoord in Google Search en Gemini

Ten tijde van de test gaven zowel het AI-antwoord in Google Search als Gemini in denkmodus de volgende waarden:

• opgegeven zekerheid dat de lijnen met een penseel leken te zijn gemaakt: 98/100;

• opgegeven zekerheid dat het gefotografeerde object het originele, met de hand uitgevoerde werk leek te zijn: 75/100.

Hun prijsramingen verschilden echter sterk:

• AI-antwoord in Google Search: 1.200–2.200 USD;

• Gemini in denkmodus: 280–420 USD.

Dit resultaat laat zien dat de twee diensten niet als hetzelfde beoordelingssysteem kunnen worden behandeld.

Het experiment kan echter niet vaststellen waarom dit verschil ontstond.

Mogelijke factoren zijn het gebruikte model, instructies op systeemniveau, het gebruik van zoekinformatie, de gesprekscontext of de markt die bij het genereren van de prijsraming stilzwijgend werd aangenomen.

De invloed van iedere afzonderlijke factor kon niet worden bepaald.

Daarom zou het onnauwkeurig zijn het resultaat simpelweg samen te vatten als: ‘De AI van Google waardeerde het werk op dit bedrag.’

Waarom was de prijsraming in Google Search zo hoog?

Na het bekijken van de close-ups gebruikte het in Google Search weergegeven AI-antwoord bijzonder sterke bewoordingen om het werk te beschrijven.

Het breidde de vergelijking uit van alleen penseeltechniek naar marktcontexten die meer in de richting van hedendaagse abstracte kunst en beeldende kunst gingen. Vervolgens werd alleen het werk geraamd op 1.200–2.200 USD.

Nadat later de vraagprijs van 260 USD was bekendgemaakt, suggereerde het antwoord bovendien dat het werk aanzienlijk te laag was geprijsd.

De foto’s bevatten echter geen informatie over:

• de publieke bekendheid van de kunstenares;

• haar tentoonstellingsgeschiedenis;

• prijzen of onderscheidingen;

• vertegenwoordiging door een galerie;

• eerdere verkopen van dezelfde kunstenares;

• prijzen die op de secundaire markt waren gerealiseerd;

• de vraag onder verzamelaars;

• het verkoopgebied of verkoopkanaal;

• documentatie of herkomst.

Ondanks het ontbreken van deze informatie ging het antwoord van een hoge technische beoordeling naar een zeer hoge marktprijsraming.

Een mogelijke interpretatie is dat de hoge beoordeling van de zichtbare techniek werd doorgetrokken naar de prijsraming.

Dit is een vermoeden op basis van de inhoud van het antwoord. Het is geen bevestigde beschrijving van de interne verwerking van het AI-systeem.

De prijs van een kalligrafisch werk wordt niet alleen door de penseeltechniek bepaald.

Een hoge beoordeling door een AI-systeem en het daadwerkelijke bestaan van een koper die bereid is de geraamde prijs te betalen, zijn twee verschillende zaken.

Wat veranderde er bij Claude na de close-ups?

In de modus met maximale inspanning beoordeelde Claude de zichtbare technische beheersing als ‘gemiddeld tot hoog’ toen alleen het totaalbeeld was getoond.

Tot de op dat moment genoemde redenen behoorden:

• het uiterlijk van een gedeeltelijk cursieve of verkorte kalligrafische vorm;

• de lijst;

• het kunstenaarszegel;

• de ordening van de open ruimte en de totale compositie.

De prijsraming voor alleen het werk bedroeg 80–600 USD.

Na het toevoegen van de close-ups noemde Claude de volgende nieuwe visuele aanwijzingen:

• een penseelpunt die zich tijdens het uitlopen in verschillende fijne strengen splitste;

• verschillen in inktdichtheid langs het papieroppervlak;

• onderbroken penseelstructuren die hun bewegingsrichting behielden;

• lijnen die elkaar kruisten of overlapten;

• het ontbreken van regelmatig herhaalde drukpunten in het beeld.

Het ontbreken van zichtbare drukpunten bewijst echter niet dat een object geen afdruk is.

Drukpunten kunnen onzichtbaar blijven door de resolutie van de foto, de beeldcompressie of de gebruikte druktechniek.

Na het bekijken van de close-ups verhoogde Claude de zichtbare technische beheersing van:

‘gemiddeld tot hoog’

naar:

‘hoog’.

De prijsraming steeg eveneens van 80–600 USD naar 150–800 USD.

De geschatte prijsmarge werd echter niet smaller.

Zowel de ondergrens als de bovengrens stegen, en de totale marge werd breder.

De close-ups gaven het antwoord meer redenen om de techniek te bespreken, maar boden niet genoeg informatie om de prijsraming nauwkeuriger te maken.

Leidde het bekendmaken van de vraagprijs tot een ankereffect?

Nadat ik Claudes beoordeling op basis van de close-ups had ontvangen, maakte ik de volgende vraagprijzen bekend:

• Alleen het kunstwerk: 260 USD

• Met wit passe-partout: 290 USD

Na ontvangst van deze informatie veranderde Claude zijn beoordeling van de volgende punten niet:

• de waarschijnlijkheid dat het gefotografeerde object het originele, met de hand uitgevoerde werk leek te zijn;

• het zichtbare niveau van technische beheersing;

• de controle over de variaties in lijndikte;

• de behandeling van de onderbroken penseelstructuren;

• de waarschijnlijkheid van een bewuste penseelbeweging;

• de indeling van het beeld als kalligrafisch kunstwerk.

In het antwoord werd gesteld dat de prijs geen visuele informatie was en daarom geen reden vormde om de technische beoordeling van de penseelvoering te veranderen.

In dit opzicht probeerde het antwoord de visuele beoordeling van de bekendgemaakte prijsinformatie te scheiden.

Tegelijkertijd benoemde het antwoord van Claude expliciet de mogelijkheid dat het bedrag van 260 USD als anker zou kunnen werken en een onafhankelijke prijsraming in de richting van de bekendgemaakte prijs zou kunnen trekken.

Daarom berekende het antwoord op basis van de eerdere marge van 150–800 USD een representatieve waarde van ongeveer 340–350 USD, met behulp van het meetkundig gemiddelde.

Dit werd gepresenteerd als een poging om de prijsraming niet eenvoudig aan de vraagprijs aan te passen.

De keuze om het meetkundig gemiddelde als representatieve waarde te gebruiken werd echter pas gemaakt nadat de vraagprijs van 260 USD was bekendgemaakt.

De berekeningsmethode was niet voorafgaand aan de prijsinformatie vastgesteld.

Daarom kan niet worden geconcludeerd dat de representatieve waarde volledig onafhankelijk van de bekendgemaakte vraagprijs was.

In latere delen van het antwoord begon Claude de 260 USD bovendien te beschrijven als een ‘daadwerkelijke verkoopprijs’ of een ‘bevestigde prijs’.

De 260 USD was echter niet de prijs van een afgeronde verkoop.

Het was de door de verkoper vastgestelde vraagprijs op de productpagina.

Het antwoord verving daarmee:

‘de door de verkoper vastgestelde vraagprijs’

door:

‘de daadwerkelijk op de markt gerealiseerde prijs’.

Het antwoord van Claude erkende de mogelijkheid van een ankereffect en probeerde de beeldbeoordeling van de prijsinformatie te scheiden.

Er kan echter niet worden vastgesteld dat de invloed van de prijsinformatie volledig was uitgesloten.

Antwoorden die logisch met voorzichtigheid moesten worden behandeld

Het experiment leverde antwoorden op die nuttig waren voor de analyse, maar ook uitspraken waarvan de aannames of redeneringen niet volledig werden toegelicht.

Leesbaarheid claimen zonder het karakter te identificeren

Een AI-systeem stelde in wezen:

‘Ook in een verkorte vorm blijven de structuur en de leesbaarheid van het karakter behouden.’

Het antwoord gaf echter niet aan welk karakter het dacht te lezen en legde evenmin uit welke visuele kenmerken die lezing ondersteunden.

Beweren dat een karakter leesbaar is zonder te vermelden als welk karakter het werd gelezen, is logisch onvolledig.

De indruk dat een afbeelding een herkenbaar schriftteken bevat, is niet hetzelfde als het correct lezen van dat teken.

De lijst en het kunstenaarszegel meenemen in de beoordeling van de penseeltechniek

Sommige antwoorden wezen erop dat een lijst of kunstenaarszegel geen technische beheersing garandeerde. Toch werden die elementen opgenomen in de onderbouwing van hun uiteindelijke beoordeling.

De presentatie van een object als voltooid kunstwerk en de technische beoordeling van de inktlijnen moeten afzonderlijk worden bekeken.

Een vraagprijs behandelen als een daadwerkelijk gerealiseerde verkoopprijs

Een door de verkoper vastgestelde prijs bewijst niet dat voor dat bedrag een verkoop heeft plaatsgevonden.

Sommige antwoorden vermengden deze twee begrippen toch nadat de prijsinformatie was bekendgemaakt.

260 USD hoog of laag noemen zonder de vergelijkingsmarkt vast te leggen

De betekenis van een prijs van 260 USD verschilt afhankelijk van de context:

• directe onlineverkoop door een opkomende of weinig bekende kunstenares;

• verkoop van een werk dat door een galerie wordt vertegenwoordigd;

• verkoop van een werk van een kunstenares met een gevestigde tentoonstellings- of prijzengeschiedenis.

Een prijs kan niet als hoog, laag of passend worden beoordeeld zonder de vergelijkingsmarkt, het verkoopkanaal, de loopbaan van de kunstenares en de herkomst vast te leggen.

Sommige AI-prijsramingen leken uit te gaan van een niet nader genoemde vergelijkingsmarkt.

De antwoorden bevatten echter onvoldoende informatie om vast te stellen welke markt precies werd bedoeld.

Kon AI een goed uitgevoerde kalligrafie-oefening van kalligrafische kunst onderscheiden?

In dit experiment deelden de AI-systemen dit ene werk eerder in als expressief kalligrafisch kunstwerk dan als kalligrafie-oefening.

Als redenen werden onder meer genoemd:

• een voortgaande penseelbeweging terwijl de hoeveelheid inkt afnam;

• duidelijke variaties in lijndikte;

• de zichtbare scheiding van afzonderlijke penseelharen;

• lijnen die hun richting behielden door de onderbroken penseelstructuren heen;

• een compositie waarin de open ruimte en het kunstenaarszegel waren opgenomen.

De antwoorden beschreven de lijnen als expressieve elementen en niet alleen als middelen om gelijkmatige en correct gevormde karakters te maken.

Het experiment bevatte echter geen vergelijkingsgroep met voorbeelden van goed uitgevoerde kalligrafie-oefeningen.

Ook werd de classificatienauwkeurigheid niet gemeten met een gemengde groep kalligrafische kunstwerken, kalligrafie-oefeningen, decoratieve belettering en reproducties.

De resultaten bewijzen daarom niet dat:

‘AI in het algemeen een goed uitgevoerde kalligrafie-oefening van kalligrafische kunst kan onderscheiden.’

Het experiment liet alleen het volgende zien:

‘Bij dit ene werk gebruikten de AI-systemen de zichtbare kenmerken op de afbeeldingen om het eerder als kalligrafisch kunstwerk dan als kalligrafie-oefening te beschrijven.’

De AI-systemen konden op basis van alleen de beelden evenmin bepalen:

• of het werk gebaseerd was op een intensieve studie van een klassiek voorbeeld;

• of het een zelfstandig ontwikkelde compositie was;

• waarom de kunstenares juist deze vorm van het karakter had gekozen;

• hoeveel opleiding zij in klassieke kalligrafie had gevolgd;

• hoe de kunstenares lijnen begreep of aanvaardde die gedeeltelijk door toeval waren ontstaan.

De AI-systemen stelden de innerlijke bedoeling van de kunstenares niet vast.

Ze beoordeelden alleen of de zichtbare lijnen en compositie leken te passen bij een kalligrafisch kunstwerk dat met een expressief doel was gemaakt.

Een nauwkeuriger conclusie is daarom:

AI heeft een goed uitgevoerde kalligrafie-oefening niet volledig van kalligrafische kunst onderscheiden. Bij dit ene werk gebruikte AI de zichtbare kenmerken op de foto’s om in te schatten bij welke categorie het werk het meest leek te passen.

Wat AI wel kon doen

In dit experiment bleek AI bruikbaar voor de volgende vormen van aanvullende analyse:

• de open ruimte en het visuele evenwicht beschrijven;

• veranderingen in lijndikte en richting benoemen;

• plaatsen met onderbroken penseelstructuren en ophopingen van inkt lokaliseren;

• het antwoord op het totaalbeeld vergelijken met het antwoord na het toevoegen van de close-ups;

• aanvullende foto’s voorstellen die nuttig kunnen zijn bij het onderzoeken van een mogelijke reproductie;

• nagaan welke informatie in het gegenereerde antwoord als relevant werd genoemd;

• verschillende manieren bieden om naar hetzelfde werk te kijken.

Voor kopers die niet gewend zijn kalligrafie nauwkeurig te bekijken, kan AI helpen de volgende vraag te stellen:

Waar moet ik op letten?

De redenen die een AI-systeem in zijn antwoord geeft, vormen echter niet noodzakelijk een volledige of volledig juiste beschrijving van de interne besluitvorming.

Ook de uitleg die een AI-systeem over zijn eigen antwoord geeft, moet kritisch worden bekeken.

Wat AI niet kon doen

De beperkingen van AI-beeldanalyse werden eveneens duidelijk.

AI kon niet zelfstandig leveren:

• bewijs dat het gefotografeerde object het originele, met de hand uitgevoerde werk was;

• bevestiging dat het werk door de genoemde kunstenares was gemaakt;

• een volledige beoordeling van de relatie tussen de vorm van het karakter en klassieke kalligrafische voorbeelden;

• bevestiging van de artistieke bedoeling;

• een alomvattend waardeoordeel waarin de opleiding en creatieve achtergrond van de kunstenares waren meegenomen;

• een nauwkeurige berekening van de marktwaarde;

• een voorspelling dat het werk voor een bepaalde prijs zou worden verkocht;

• professioneel onderzoek naar de echtheid, toeschrijving of taxatie.

De antwoorden veranderden bovendien afhankelijk van de gebruikte dienst, de modus, de geselecteerde beelden, de formulering van de vraag en de eerdere gespreksgeschiedenis.

Eén AI-antwoord kan niet worden behandeld als een objectief resultaat van een echtheidsonderzoek of taxatie.

Wat kopers op online afbeeldingen kunnen bekijken

Bij het kiezen van een kalligrafisch werk via internet is het nuttig om meer te bekijken dan alleen een gestileerde interieurfoto waarop het werk in een lijst hangt.

Nuttige afbeeldingen kunnen zijn:

• een recht van voren genomen foto van het volledige werk;

• close-ups van de inktlijnen;

• beelden waarop onderbroken penseelstructuren en ophopingen van inkt zichtbaar zijn;

• een close-up van het kunstenaarszegel;

• beelden waarop het papieroppervlak en de vezels zichtbaar zijn;

• indien beschikbaar, foto’s of video’s van het maak- of afwerkingsproces;

• de achterzijde van het werk;

• foto’s met schuin invallend licht;

• een afbeelding die de werkelijke afmetingen duidelijk maakt.

Een totaalbeeld helpt bij het beoordelen van de volledige compositie, de open ruimte en het visuele evenwicht.

Close-ups helpen bij het bekijken van de beweging van het penseel en de relatie tussen inkt en papier.

Werkdocumentatie, certificaten, werknummers en herkomstgegevens kunnen informatie bieden over de manier waarop het werk is gemaakt en gedocumenteerd.

Iedere soort informatie heeft een andere functie.

Een aantrekkelijke interieurfoto alleen toont de toestand of kwaliteit van de inktlijnen niet voldoende gedetailleerd.

Close-ups van de inktlijnen alleen tonen daarentegen niet het evenwicht en de compositie van het volledige werk.

Het is daarom belangrijk meerdere soorten afbeeldingen te bekijken en niet op één enkel beeld te vertrouwen.

AI-antwoorden zijn geen echtheidsonderzoek of professionele taxatie

Tijdens dit experiment boden de AI-systemen veel bruikbare woorden om over een kalligrafisch werk te spreken.

Ze beschreven de compositie op het totaalbeeld, benoemden kenmerken van de inktlijnen op de close-ups en stelden aanvullende foto’s voor die nuttig konden zijn.

Tegelijkertijd lieten sommige antwoorden de lijst of het kunstenaarszegel invloed hebben op hun beoordeling van de technische beheersing. Afhankelijk van de gekozen modus genereerden ze sterk verschillende prijzen en verwarden ze de vraagprijs met een daadwerkelijk gerealiseerde verkoopprijs.

Door AI gegenereerde antwoorden moeten daarom niet worden gebruikt als:

‘een uitspraak die het juiste antwoord vastlegt’.

Ze zijn bruikbaarder als:

‘een aanvullende manier om het aantal vragen, gezichtspunten en visuele details uit te breiden dat bij het bekijken van een werk wordt meegenomen’.

Onder de omstandigheden van dit experiment kon AI-beeldanalyse geen professioneel onderzoek naar de echtheid, toeschrijving of taxatie vervangen.

Als aanvullend hulpmiddel om na te denken over waarop men moet letten, was AI echter bruikbaarder dan ik had verwacht.

De duidelijkste bevinding was:

Een totaalbeeld toont de compositie en de manier waarop het werk wordt gepresenteerd.

Close-ups van de inktlijnen bieden meer visuele aanwijzingen voor het beoordelen van de penseeltechniek en de relatie tussen inkt en papier.

Documentatie over het maakproces en de herkomst biedt aanvullende informatie bij de beoordeling of een object daadwerkelijk het originele werk is.

Geen van deze elementen kan echter op zichzelf de echtheid vaststellen of de marktwaarde bepalen.

Voordat een door AI gegenereerd antwoord wordt aanvaard, is het belangrijk te onderzoeken waarop het antwoord zich volgens zijn eigen formulering baseert en wat het niet heeft kunnen verifiëren.

Dat is belangrijk bij zowel het bekijken van kalligrafie als het gebruiken van AI.

Beperkingen van dit experiment

Dit artikel is geen formele benchmark die bedoeld is om de prestaties van AI wetenschappelijk te meten.

Het is een kleinschalig, verkennend observatie-experiment met één werk van Quiet Lines Japan.

Er was geen vergelijkingstest met voorbeelden van kalligrafie-oefeningen en ook geen onderzoek met meerdere kalligrafische kunstwerken.

Ieder belangrijk antwoord werd in beginsel slechts één keer per AI-dienst of modus verkregen.

Het experiment herhaalde dezelfde omstandigheden niet meerdere keren om de reproduceerbaarheid of variatie statistisch te meten.

De in de tabel genoemde zekerheidswaarden werden niet met een gemeenschappelijke beoordelingsmaatstaf vastgesteld.

Ze werden onafhankelijk door de afzonderlijke AI-systemen gegenereerd.

Ook de prijsramingen werden niet geproduceerd onder gestandaardiseerde omstandigheden waarin de verkoopmarkt, de loopbaan van de kunstenares, het verkoopkanaal, de herkomst of de inlijsting op gelijke wijze waren vastgelegd.

De resultaten kunnen daarom veranderen afhankelijk van:

• updates van de AI-dienst;

• wijzigingen in het gebruikte model;

• de gekozen modus;

• instructies op systeemniveau;

• de vraag of zoekinformatie wordt meegenomen;

• beeldcompressie en weergaveomstandigheden;

• verschillen in de formulering van de vragen;

• de aanwezigheid of afwezigheid van eerdere gespreksgeschiedenis;

• de datum waarop het antwoord wordt gegenereerd.

Ik ben zowel de kunstenares als degene die het in dit artikel onderzochte werk verkoopt.

De mogelijkheid van onbewuste vertekening bij de selectie en interpretatie van de resultaten kan niet volledig worden uitgesloten.

De in dit artikel genoemde prijsramingen werden door AI-systemen gegenereerd op basis van de verstrekte beelden en vragen.

Ze vertegenwoordigen niet de objectieve marktwaarde van het werk, een bevestigde waarde op basis van echtheid, een professioneel getaxeerde waarde of een daadwerkelijk gerealiseerde verkoopprijs.

Kan AI skilja en skickligt utförd kalligrafiövning från ett kalligrafiskt konstverk?

Ett mindre observationsexperiment med en helhetsbild, närbilder av tuschlinjerna och det angivna priset i produktannonsen

Kort sammanfattning

För det enda verk som undersöktes i detta experiment beskrev AI-systemen bilden som närmare ett kalligrafiskt konstverk — där linjer, tomrum och helhetskomposition fungerar som uttrycksmedel — än en kalligrafiövning som främst är inriktad på korrekta och välbalanserade teckenformer.

Utifrån helhetsbilden kommenterade AI-svaren tecknets placering, de medvetet tomma ytorna, den visuella balansen, konstnärssigillets position och hur verket presenterades med passepartout och ram.

När närbilder av tuschlinjerna lades till hänvisade svaren till mer specifik visuell information. Det handlade bland annat om hur enskilda penselhår delade sig, penseldragens kanter, variationer i tuschens täthet, förhållandet mellan tuschen och papperets yta samt riktningen i de uppbrutna penselstrukturerna.

Utifrån dessa detaljer ändrade AI-systemen sina tekniska bedömningar.

Systemen kunde dock bara analysera de egenskaper som var synliga på fotografierna.

De kunde inte bevisa att det fotograferade föremålet verkligen var det ursprungliga verk som hade utförts för hand med pensel. De kunde inte heller bekräfta att det hade skapats av den angivna konstnären eller fastställa dess marknadsvärde med någon precision.

Svaren förändrades dessutom tydligt beroende på:

• vilken AI-tjänst som användes;

• vilket läge som valdes;

• om endast helhetsbilden visades;

• om närbilder av tuschlinjerna lades till;

• om det begärda priset uppgavs;

• hur frågorna formulerades;

• om det fanns en tidigare samtalshistorik.

Under förutsättningarna för detta experiment kunde de AI-genererade bildbedömningarna inte betraktas som en professionell äkthetsbedömning eller som bevis för verkets konstnärliga värde.

Samtidigt var svaren mer användbara än jag hade väntat mig som ett kompletterande hjälpmedel för att identifiera och beskriva vad man kan titta på i ett kalligrafiskt verk.

Begrepp som används i artikeln

I denna artikel avser ”kalligrafiövning” skrivande med pensel där korrekta, läsbara och välbalanserade teckenformer står i centrum.

Med ”kalligrafiskt konstverk” avses ett verk där variationer i linjen, penselföringen, de tomma ytorna och kompositionen behandlas som uttryckselement tillsammans med betydelsen hos det skrivna tecknet.

Indelningen är inte avsedd att rangordna den ena formen över den andra.

Uttrycket ”granskning av AI-svar” innebär inte heller att AI formellt har granskat, äkthetsbedömt, värderat eller certifierat verket.

Det avser en jämförelse mellan flera AI-genererade svar som genomförs av en människa. Granskningen undersöker vilken visuell eller prisrelaterad information som anges som grund i svaren och om observerbara fakta, tolkningar och antaganden hålls isär.

Tre resultat var särskilt tydliga

1. Verkets presentation påverkade bedömningen av helhetsbilden

Ramen, den vita passepartouten, konstnärssigillet och användningen av tomma ytor angavs som visuella ledtrådar när AI-systemen beskrev bilden som ett färdigställt konstverk.

Med andra ord påverkades svaren i den första fasen inte bara av själva tuschlinjerna, utan också av det visuella sammanhang där verket presenterades.

En ram eller ett konstnärssigill kan tyda på att ett föremål presenteras som ett konstverk.

Inget av detta bevisar dock en hög nivå av penselteknik eller förekomsten av ett individuellt konstnärligt uttryck.

2. Närbilderna gjorde den tekniska bedömningen mer specifik

Efter att närbilderna hade lagts till hänvisade AI-systemen till variationer i linjebredd, hur penselspetsen delade sig, skillnader i tuschen längs papperets struktur och uppbrutna penselspår som behöll en tydlig rörelseriktning.

Utifrån dessa egenskaper höjde flera svar sin bedömning av den tekniska skicklighet som syntes på bilden och sannolikheten för att linjerna hade kontrollerats medvetet.

Närbilderna gav information om penseldragen som inte kunde bekräftas utifrån enbart den tilltalande inramade presentationen.

3. Prisuppskattningarna närmade sig inte varandra efter närbilderna

Efter att ha sett närbilderna bedömde många svar penseltekniken högre.

De olika AI-systemens prisuppskattningar närmade sig dock inte ett gemensamt intervall. De intervall som angavs av de enskilda systemen blev inte heller nödvändigtvis smalare.

Närbilderna gav mer information för att bedöma penselarbetet, men gjorde det inte möjligt för AI-systemen att beräkna ett stabilt marknadspris.

Om experimentet

I experimentet användes 霽 / Hareru / After the Rain, ett originalverk inom japansk kalligrafi av Quiet Lines Japan.

Själva verket mäter cirka 242 × 334 mm, motsvarande 9,5 × 13,1 tum.

Det är ett unikt verk som jag har skapat för hand med pensel och tusch.

Vid den första bedömningen gav jag dock inte AI-systemen verkets titel, konstnärens namn eller bakgrund, information om materialen eller någon länk till försäljningssidan.

Verket tillhör kategorin Signature Original hos Quiet Lines Japan.

När artikeln skrevs erbjöd Quiet Lines Japan både originalverk i den ordinarie serien för 42 USD och Signature Originals från 250 USD.

Skillnaden mellan kategorierna bygger inte enbart på storleken.

För kategorin Signature Original spelar även skapandeprocessens omfattning och djup, linjernas uppbyggnad och variation, helhetskompositionen, materialvalet, efterbehandlingen och verkets karaktär som ett unikt konstverk en roll.

Experimentet var dock inte avsett att låta AI bevisa att prisskillnaden mellan de två kategorierna var berättigad.

Syftet var att observera hur AI-svar hanterade visuell information och prisinformation som lämnades senare.

Experimentet delades in i tre faser.

Första fasen: endast visa en helhetsbild

Först visade jag varje AI-system ett enda fotografi av hela verket, presenterat med en vit passepartout och ram.

Jag ställde följande frågor:

• Såg linjerna ut att vara skrivna direkt med en pensel?

• Kunde bilden föreställa en digital skapelse eller en tryckt reproduktion?

• Liknade den mest en kalligrafiövning, dekorativ bokstavsformgivning eller ett kalligrafiskt konstverk?

• Verkade linjerna och kompositionen medvetet utformade?

• Vilket pris skulle AI uppskatta för enbart konstverket?

Andra fasen: lägga till närbilder av tuschlinjerna

Därefter lade jag till tre fotografier tagna på nära håll.

Närbilderna visade bland annat:

• ansamlingar av tusch;

• variationer i tuschens täthet;

• torra eller uppbrutna penselstrukturer och vita, strimmiga öppningar inne i linjerna;

• hur enskilda penselhår delade sig;

• linjernas kanter;

• förhållandet mellan tuschen och papperets yta;

• områden där linjer korsade eller överlappade varandra.

I denna fas undersökte jag hur den tekniska bedömningen och uppskattningen att det fotograferade föremålet var det ursprungliga, handutförda verket förändrades efter att närbilderna hade lagts till.

Tredje fasen: uppge det angivna priset

Till sist uppgav jag följande priser:

• Endast konstverket: 260 USD

• Med vit passepartout: 290 USD

Det är viktigt att understryka att 260 USD inte var det faktiskt uppnådda priset i en genomförd försäljning.

Det var det pris som Quiet Lines Japan hade angett i produktannonsen.

Beloppet var varken ett transaktionspris som hade uppnåtts på marknaden eller ett marknadsvärde som hade bekräftats av en oberoende tredje part.

Därefter undersökte jag om kännedom om det angivna priset fick AI-systemen att ändra även sin bedömning av penseltekniken, eller om de kunde hålla den visuella bedömningen åtskild från prisinformationen.

Vilka egenskaper angav AI-svaren utifrån helhetsbilden?

Många svar beskrev verket som:

• närmare ett färdigställt kalligrafiskt konstverk än en kalligrafiövning;

• visuellt mer förenligt med linjer skapade med en mjuk pensel och flytande tusch än med en digital teckning;

• medvetet komponerat, inklusive konstnärssigillet och de omgivande tomma ytorna.

Till de angivna grunderna hörde dock även:

• att verket var inramat;

• den vita passepartouten;

• det röda konstnärssigillet;

• den omsorgsfullt organiserade tomma ytan.

Dessa punkter rör sättet på vilket verket presenterades.

En ram och ett konstnärssigill kan tyda på att ett föremål presenteras som ett konstverk.

De visar dock inte i sig en hög nivå av penselbehärskning eller en individuell uttrycksform.

Vissa AI-svar uppmärksammade själva denna skillnad.

Trots det skildes effekterna av tuschlinjerna, ramen, konstnärssigillet och de tomma ytorna inte alltid helt åt i den slutliga beskrivningen av bilden som ”närmare kalligrafisk konst”.

När artikeln hänvisar till vad AI-systemen ”såg” betyder det inte att deras interna bearbetning observerades direkt.

Det avser de visuella element som uttryckligen angavs som grund i de genererade svaren.

I svaren på helhetsbilden hänvisades alltså inte bara till tuschlinjerna, utan även till den visuella miljö som fick föremålet att framstå som ett färdigställt konstverk.

Hur förändrades svaren efter att närbilderna hade lagts till?

Efter att närbilderna hade lagts till blev förklaringarna betydligt mer specifika.

Följande egenskaper nämndes särskilt ofta:

• kontinuerliga övergångar från breda till smala linjer;

• linjeavslut där penselspetsen delade sig i flera fina strån;

• variationer i tuschens täthet som tycktes följa papperets yta eller fibrer;

• uppbrutna penselstrukturer som behöll en konsekvent riktning;

• oregelbundna linjekanter som skilde sig från jämnt fyllda digitala former;

• områden där linjens rörelse tycktes fortsätta trots att mängden tusch minskade.

Utifrån endast helhetsbilden kunde vissa AI-system inte avgöra om de uppbrutna penselstrukturerna hade kontrollerats medvetet eller helt enkelt hade uppstått när mängden tusch i penseln minskade.

Efter att ha sett närbilderna ändrade vissa system sin bedömning och uppgav att linjerna med större sannolikhet var resultatet av kontrollerad penselföring.

Även denna bedömning kräver försiktighet.

Torra penselstrukturer och vita, strimmiga öppningar inne i en kalligrafisk linje kan uppstå genom flera samverkande faktorer:

• en medveten avsikt att skapa en strimmig eller uppbruten struktur;

• att en sammanhängande penselrörelse fortsätter utan att penseln fylls på med ny tusch;

• den kombinerade påverkan från papper, tusch, pensel, hastighet och tryck.

Utifrån ett enskilt uppbrutet penselspår går det inte att fastställa exakt i vilken utsträckning resultatet var medvetet avsett av konstnären.

Vissa svar blev försiktigare efter att närbilderna hade granskats.

I stället för att endast välja mellan en ”medvetet använd teknik” och ett ”oavsiktligt fel orsakat av för lite tusch” medgav de att flera faktorer kunde ha verkat samtidigt.

Detta var en av de mer försiktiga delarna av analysen.

Kan närbilder bevisa att det är ett originalverk?

Efter att ha sett närbilderna höjde många AI-system sin uppskattning av sannolikheten att det fotograferade föremålet var det ursprungliga verk som utförts för hand med pensel.

Hur penselhåren delade sig, variationerna i tuschen längs papperets yta och de oregelbundna linjekanterna verkade vara förenliga med fysisk kontakt mellan flytande tusch, en mjuk pensel och papper.

Närbilder kan dock inte ensamma bevisa att det avbildade föremålet är originalverket eller fastställa dess äkthet.

Ett fotografi eller tryck med tillräckligt hög upplösning kan återge de fina uppbrutna strukturerna och spåren efter enskilda penselhår som redan fanns i originalverket.

Närbilderna visade endast att:

fler visuella ledtrådar som var förenliga med ett ursprungligt, handutfört verk hade blivit synliga.

De bevisade inte att:

det fotograferade föremålet hade fastställts vara det ursprungliga, handutförda verket.

Ytterligare information som kan vara till hjälp vid bedömningen av om ett föremål är ett originalverk omfattar exempelvis:

• fotografier med snett infallande ljus;

• fotografier av papperets baksida;

• synlig genomträngning eller genomslag av tuschen;

• fotografier eller videor från skapandeprocessen;

• ett äkthetsintyg utfärdat av konstnären;

• konsekvent dokumentation med datum och verknummer;

• uppgifter om proveniens, såsom försäljning, utställning, förvaring eller ägande.

Ett intyg utfärdat av konstnären ersätter dock inte i sig en oberoende granskning av en tredje part.

Den slutliga bedömningen av äktheten kan inte genomföras enbart med hjälp av bildigenkänning.

Samma bilder gav olika svar från olika AI-system och lägen

Ett särskilt intressant resultat var att olika AI-tjänster och lägen gav olika bedömningar, trots att de fick se samma bilder.

De viktigaste resultaten efter att närbilderna hade lagts till sammanfattas nedan.

Dessa siffror och beskrivande omdömen genererades av de enskilda AI-systemen i deras egna svar.

De mättes inte med ett gemensamt bedömningssystem.

Även om två system båda angav 98/100 innebar värdena inte nödvändigtvis samma grad av säkerhet eller samma bedömningskriterier.

Skalorna var inte kalibrerade och kunde därför inte jämföras direkt mellan AI-systemen.

Resultaten var inte heller objektiva slutsatser från en äkthetsbedömning eller statistiskt validerade marknadspriser.

Det rör sig om observationsdata som i princip bygger på ett svar från varje AI-system eller läge under varje huvudsakligt villkor.

Skillnaden mellan AI-svaret i Google Search och Gemini

Vid testtillfället angav både AI-svaret i Google Search och Gemini i tankeläge följande värden:

• angiven säkerhet att linjerna såg ut att vara utförda med pensel: 98/100;

• angiven säkerhet att det fotograferade föremålet såg ut att vara det ursprungliga, handutförda verket: 75/100.

Prisuppskattningarna skilde sig dock kraftigt:

• AI-svaret i Google Search: 1 200–2 200 USD;

• Gemini i tankeläge: 280–420 USD.

Detta visar att de två tjänsterna inte kan behandlas som samma bedömningssystem.

Experimentet kan dock inte fastställa varför skillnaden uppstod.

Möjliga faktorer är den använda modellen, instruktioner på systemnivå, användning av sökinformation, samtalskontexten eller den marknad som tyst antogs när prisuppskattningen skapades.

Det gick inte att avgöra hur stor inverkan varje enskild faktor hade.

Det vore därför missvisande att sammanfatta resultatet enbart som: ”Googles AI värderade verket till detta belopp.”

Varför var prisuppskattningen i Google Search så hög?

Efter att ha sett närbilderna använde AI-svaret i Google Search särskilt starka formuleringar för att beskriva verket.

Jämförelsen utvidgades från enbart penselteknik till marknadssammanhang som låg närmare samtida abstrakt konst och bildkonst. Därefter uppskattades priset för enbart verket till 1 200–2 200 USD.

När svaret senare fick veta att det angivna priset var 260 USD antydde det dessutom att verket hade prissatts betydligt för lågt.

Fotografierna innehöll dock ingen information om:

• konstnärens offentliga kännedom;

• hennes utställningshistorik;

• priser eller utmärkelser;

• representation genom ett galleri;

• tidigare försäljningar av samma konstnär;

• priser som uppnåtts på andrahandsmarknaden;

• efterfrågan bland samlare;

• försäljningsregion eller försäljningskanal;

• dokumentation eller proveniens.

Trots att denna information saknades gick svaret från en hög teknisk bedömning till en mycket hög uppskattning av marknadspriset.

En möjlig tolkning är att den höga bedömningen av den synliga tekniken fördes över till prisuppskattningen.

Detta är ett antagande som bygger på innehållet i svaret. Det är inte en bekräftad beskrivning av AI-systemets interna bearbetning.

Priset på ett kalligrafiskt verk avgörs inte enbart av penseltekniken.

En hög bedömning från ett AI-system och att det faktiskt finns en köpare som är beredd att betala det uppskattade priset är två skilda frågor.

Vad förändrades i Claudes bedömning efter närbilderna?

I läget med maximal beräkningsinsats bedömde Claude den synliga tekniska skickligheten som ”medel till hög” när endast helhetsbilden hade visats.

Till de grunder som då angavs hörde:

• utseendet hos en delvis kursiv eller förenklad kalligrafisk form;

• ramen;

• konstnärssigillet;

• ordningen i de tomma ytorna och helhetskompositionen.

Prisuppskattningen för enbart verket var 80–600 USD.

Efter att närbilderna hade lagts till angav Claude följande nya visuella ledtrådar:

• en penselspets som delade sig i flera fina strån när linjen smalnade av;

• variationer i tuschens täthet längs papperets yta;

• uppbrutna penselstrukturer som behöll sin rörelseriktning;

• linjer som korsade eller överlappade varandra;

• avsaknaden av regelbundet upprepade tryckpunkter i bilden.

Avsaknaden av synliga tryckpunkter bevisar dock inte att ett föremål inte är ett tryck.

Tryckpunkter kan vara osynliga på grund av fotografiets upplösning, bildkompressionen eller den använda trycktekniken.

Efter att ha sett närbilderna höjde Claude bedömningen av den synliga tekniska skickligheten från:

”medel till hög”

till:

”hög”.

Prisuppskattningen höjdes också från 80–600 USD till 150–800 USD.

Det uppskattade prisintervallet blev dock inte smalare.

Både den nedre och den övre gränsen höjdes, och det totala intervallet blev bredare.

Närbilderna gav svaret fler grunder för att diskutera tekniken, men inte tillräckligt med information för att göra prisuppskattningen mer exakt.

Ledde uppgiften om priset till en ankareffekt?

Efter att jag hade fått Claudes bedömning utifrån närbilderna uppgav jag följande priser:

• Endast konstverket: 260 USD

• Med vit passepartout: 290 USD

Efter att ha fått denna information ändrade Claude inte sin bedömning av:

• sannolikheten att det fotograferade föremålet såg ut att vara det ursprungliga, handutförda verket;

• den synliga nivån av teknisk skicklighet;

• kontrollen över variationerna i linjebredd;

• behandlingen av de uppbrutna penselstrukturerna;

• sannolikheten för en medveten penselrörelse;

• klassificeringen av bilden som ett kalligrafiskt konstverk.

I svaret angavs att priset inte var visuell information och därför inte utgjorde något skäl att ändra den tekniska bedömningen av penselföringen.

I detta avseende försökte svaret hålla den visuella bedömningen åtskild från prisinformationen.

Samtidigt tog Claudes svar uttryckligen upp möjligheten att beloppet 260 USD kunde fungera som ett ankare och dra en oberoende prisuppskattning mot det angivna priset.

Därför beräknade svaret ett representativt värde på cirka 340–350 USD utifrån det tidigare intervallet 150–800 USD med hjälp av det geometriska medelvärdet.

Detta presenterades som ett försök att undvika att helt enkelt anpassa prisuppskattningen till det angivna priset.

Beslutet att använda det geometriska medelvärdet som representativt värde fattades dock först efter att priset 260 USD hade uppgetts.

Beräkningsmetoden hade inte fastställts innan prisinformationen lämnades.

Det går därför inte att dra slutsatsen att det representativa värdet var helt oberoende av det angivna priset.

I senare delar av svaret började Claude dessutom beskriva 260 USD som ett ”faktiskt försäljningspris” eller ett ”bekräftat pris”.

Beloppet 260 USD var dock inte priset i en genomförd försäljning.

Det var det pris som säljaren hade angett i produktannonsen.

Svaret ersatte därmed:

”det pris som säljaren hade angett”

med:

”det pris som faktiskt hade uppnåtts på marknaden”.

Claudes svar uppmärksammade möjligheten till en ankareffekt och försökte skilja bildbedömningen från prisinformationen.

Det går dock inte att fastställa att prisinformationens påverkan helt hade uteslutits.

Svar som behövde behandlas med logisk försiktighet

Experimentet gav svar som var användbara för analysen, men även påståenden vars antaganden eller resonemang inte förklarades fullständigt.

Att hävda läsbarhet utan att identifiera tecknet

Ett AI-system uppgav i huvudsak:

”Även i en förenklad form bevaras tecknets struktur och läsbarhet.”

Svaret angav dock inte vilket tecken det ansåg sig läsa och förklarade inte heller vilka visuella egenskaper som stödde läsningen.

Att hävda att ett tecken är läsbart utan att ange vilket tecken det har lästs som är logiskt ofullständigt.

Intrycket att en bild innehåller ett igenkännbart skrivtecken är inte detsamma som att korrekt läsa tecknet.

Att ta med ramen och konstnärssigillet i bedömningen av penseltekniken

Vissa svar påpekade att en ram eller ett konstnärssigill inte garanterade teknisk skicklighet. Trots det ingick dessa element i grunden för deras slutliga bedömning.

Presentationen av ett föremål som ett färdigställt konstverk och den tekniska bedömningen av tuschlinjerna bör behandlas separat.

Att behandla ett angivet pris som ett faktiskt uppnått försäljningspris

Ett pris som säljaren har angett bevisar inte att en försäljning har genomförts till det beloppet.

Vissa svar blandade ändå samman dessa två saker efter att prisinformationen hade lämnats.

Att kalla 260 USD högt eller lågt utan att definiera jämförelsemarknaden

Betydelsen av ett pris på 260 USD varierar beroende på sammanhanget:

• direktförsäljning online av en framväxande eller mindre känd konstnär;

• försäljning av ett verk som representeras av ett galleri;

• försäljning av ett verk av en konstnär med etablerad utställnings- eller utmärkelsehistorik.

Ett pris kan inte beskrivas som högt, lågt eller lämpligt utan att jämförelsemarknaden, försäljningskanalen, konstnärens bakgrund och verkets proveniens definieras.

Vissa AI-genererade prisuppskattningar tycktes utgå från en jämförelsemarknad som inte angavs.

Svaren innehöll dock inte tillräckligt med information för att fastställa vilken marknad som avsågs.

Kunde AI skilja en skickligt utförd kalligrafiövning från kalligrafisk konst?

I detta experiment klassificerade AI-systemen detta enda verk som närmare ett uttrycksfullt kalligrafiskt konstverk än en kalligrafiövning.

Som grunder angavs bland annat:

• en fortsatt penselrörelse trots att mängden tusch minskade;

• tydliga variationer i linjebredd;

• synlig separation av enskilda penselhår;

• linjer som behöll sin riktning genom de uppbrutna penselstrukturerna;

• en komposition där tomma ytor och konstnärssigillet ingick.

Svaren beskrev linjerna som uttryckselement och inte bara som medel för att skapa jämna och korrekt formade tecken.

Experimentet innehöll dock ingen jämförelsegrupp med exempel på skickligt utförda kalligrafiövningar.

Klassificeringsprecisionen mättes inte heller med en blandad grupp av kalligrafiska konstverk, kalligrafiövningar, dekorativ bokstavsformgivning och reproduktioner.

Resultaten bevisar därför inte att:

”AI i allmänhet kan skilja en skickligt utförd kalligrafiövning från kalligrafisk konst.”

Experimentet visade endast följande:

”För detta enda verk använde AI-systemen de synliga egenskaperna i bilderna för att beskriva det som närmare ett kalligrafiskt konstverk än en kalligrafiövning.”

Utifrån enbart bilderna kunde AI-systemen inte heller avgöra:

• om verket byggde på en ingående studie efter en klassisk förebild;

• om det var en självständigt utformad komposition;

• varför konstnären hade valt just denna form av tecknet;

• hur omfattande hennes utbildning i klassisk kalligrafi var;

• hur konstnären förstod eller accepterade linjer som delvis hade uppstått genom tillfälligheter.

AI-systemen fastställde inte konstnärens inre avsikt.

De bedömde endast om de synliga linjerna och kompositionen verkade förenliga med ett kalligrafiskt konstverk som skapats i uttryckande syfte.

En mer exakt slutsats är därför:

AI skilde inte fullständigt en skickligt utförd kalligrafiövning från kalligrafisk konst. För detta enda verk använde AI de synliga egenskaperna på fotografierna för att uppskatta vilken kategori verket verkade ligga närmast.

Vad AI kunde göra

I detta experiment visade sig AI vara användbart för följande former av kompletterande analys:

• beskriva de tomma ytorna och den visuella balansen;

• identifiera variationer i linjebredd och riktning;

• lokalisera områden med uppbrutna penselstrukturer och ansamlingar av tusch;

• jämföra svaret på helhetsbilden med svaret efter att närbilderna hade lagts till;

• föreslå ytterligare fotografier som kan vara användbara vid bedömning av en möjlig reproduktion;

• undersöka vilken information som angavs som relevant i det genererade svaret;

• erbjuda flera sätt att se på samma verk.

För köpare som inte är vana vid att granska kalligrafi i detalj kan AI hjälpa till att väcka frågan:

Vad bör jag titta på?

De skäl som ett AI-system anger i sitt svar utgör dock inte nödvändigtvis en fullständig eller helt korrekt beskrivning av dess interna beslutsprocess.

Även AI-systemets egen förklaring bör därför granskas kritiskt.

Vad AI inte kunde göra

Begränsningarna i AI-baserad bildanalys blev också tydliga.

AI kunde inte självständigt tillhandahålla:

• bevis för att det fotograferade föremålet var det ursprungliga, handutförda verket;

• bekräftelse på att verket hade skapats av den angivna konstnären;

• en fullständig bedömning av förhållandet mellan teckenformen och klassiska kalligrafiska förebilder;

• bekräftelse av den konstnärliga avsikten;

• en heltäckande värdebedömning som tog hänsyn till konstnärens utbildning och kreativa bakgrund;

• en exakt beräkning av marknadsvärdet;

• en prognos om att verket skulle säljas till ett visst pris;

• en professionell äkthetsbedömning, tillskrivning eller värdering.

Svaren förändrades dessutom beroende på vilken tjänst som användes, vilket läge som valdes, vilka bilder som visades, hur frågan formulerades och vilken tidigare samtalshistorik som fanns.

Ett enda AI-svar kan inte behandlas som ett objektivt resultat av en äkthetsbedömning eller värdering.

Vad köpare kan granska i bilder på nätet

När man väljer ett kalligrafiskt verk på nätet är det bra att se mer än ett arrangerat interiörfoto där verket visas i en ram.

Användbara bilder kan vara:

• ett rakt framifrån taget fotografi av hela verket;

• närbilder av tuschlinjerna;

• bilder där uppbrutna penselstrukturer och ansamlingar av tusch syns;

• en närbild av konstnärssigillet;

• bilder där papperets yta och fibrer är synliga;

• fotografier eller videor från skapande- eller efterbehandlingsprocessen, om sådana finns;

• verkets baksida;

• fotografier med snett infallande ljus;

• en bild som visar verkets faktiska mått.

En helhetsbild hjälper betraktaren att bedöma den fullständiga kompositionen, de tomma ytorna och den visuella balansen.

Närbilder hjälper betraktaren att studera penselns rörelse och förhållandet mellan tusch och papper.

Arbetsdokumentation, intyg, verknummer och proveniens kan ge information om hur verket skapades och dokumenterades.

Varje typ av information fyller en annan funktion.

Ett tilltalande interiörfoto visar inte ensamt tuschlinjernas skick eller kvalitet i tillräcklig detalj.

Närbilder av tuschlinjerna visar däremot inte helhetsverkets balans och komposition.

Det är därför viktigt att titta på flera typer av bilder och inte förlita sig på en enda vy.

AI-svar är varken en äkthetsbedömning eller en professionell värdering

Under experimentet gav AI-systemen många användbara ord för att tala om ett kalligrafiskt verk.

De beskrev kompositionen i helhetsbilden, identifierade egenskaper hos tuschlinjerna i närbilderna och föreslog ytterligare fotografier som kunde vara användbara.

Samtidigt lät vissa svar ramen eller konstnärssigillet påverka bedömningen av den tekniska skickligheten. Beroende på det valda läget genererade de mycket olika priser och blandade ihop det angivna priset med ett faktiskt uppnått försäljningspris.

AI-genererade svar bör därför inte användas som:

”ett avgörande som fastställer det rätta svaret”.

De är mer användbara som:

”ett kompletterande sätt att utöka antalet frågor, perspektiv och visuella detaljer som tas med när ett verk granskas”.

Under förutsättningarna för detta experiment kunde AI-baserad bildanalys inte ersätta en professionell äkthetsbedömning, tillskrivning eller värdering.

Som ett kompletterande hjälpmedel för att fundera över vad man bör titta på var AI dock mer användbart än jag hade väntat mig.

Det tydligaste resultatet var:

En helhetsbild visar kompositionen och hur verket presenteras.

Närbilder av tuschlinjerna ger fler visuella ledtrådar för att bedöma penseltekniken och förhållandet mellan tusch och papper.

Dokumentation av skapandeprocessen och proveniens ger ytterligare information vid bedömningen av om ett föremål verkligen är originalverket.

Inget av dessa element kan dock ensamt fastställa äktheten eller marknadsvärdet.

Innan ett AI-genererat svar accepteras är det viktigt att undersöka vad svaret enligt sin egen formulering bygger på och vad det inte har kunnat bekräfta.

Det är viktigt både när man betraktar kalligrafi och när man använder AI.

Experimentets begränsningar

Denna artikel är inte ett formellt referenstest som är utformat för att vetenskapligt mäta AI:s prestationsförmåga.

Det är ett mindre, utforskande observationsexperiment med ett enda verk från Quiet Lines Japan.

Det fanns inget jämförelsetest med exempel på kalligrafiövningar och ingen undersökning med flera kalligrafiska konstverk.

Varje centralt svar hämtades i princip endast en gång från varje AI-tjänst eller läge.

Experimentet upprepade inte samma villkor flera gånger för att statistiskt mäta reproducerbarhet eller variation.

De säkerhetsvärden som visas i tabellen mättes inte med en gemensam bedömningsskala.

De genererades oberoende av de enskilda AI-systemen.

Prisuppskattningarna skapades inte heller under standardiserade villkor där försäljningsmarknad, konstnärens bakgrund, försäljningskanal, proveniens eller inramning hade definierats på samma sätt.

Resultaten kan därför förändras beroende på:

• uppdateringar av AI-tjänsten;

• förändringar av den använda modellen;

• vilket läge som väljs;

• instruktioner på systemnivå;

• om sökinformation används;

• bildkompression och visningsförhållanden;

• skillnader i frågornas formulering;

• om tidigare samtalshistorik finns eller saknas;

• datumet då svaret genereras.

Jag är både konstnären bakom och säljaren av det verk som undersöks i artikeln.

Möjligheten till omedveten partiskhet i urvalet och tolkningen av resultaten kan inte helt uteslutas.

De prisuppskattningar som anges i artikeln genererades av AI-system utifrån de bilder och frågor som tillhandahölls.

De motsvarar inte verkets objektiva marknadsvärde, ett bekräftat värde grundat på äkthet, en professionellt värderad summa eller ett faktiskt uppnått försäljningspris.

Può l’IA distinguere un esercizio di calligrafia ben eseguito da un’opera calligrafica?

Un piccolo esperimento di osservazione basato su una fotografia d’insieme, primi piani dei tratti d’inchiostro e il prezzo richiesto indicato nell’inserzione

In breve

Per l’unica opera esaminata in questo esperimento, i sistemi di intelligenza artificiale hanno descritto l’immagine come più vicina a un’opera calligrafica — nella quale le linee, gli spazi lasciati vuoti e la composizione complessiva diventano elementi espressivi — che a un esercizio di calligrafia incentrato soprattutto sulla correttezza e sull’equilibrio delle forme dei caratteri.

A partire dalla fotografia dell’opera completa, le risposte dell’IA hanno commentato la posizione del carattere, gli spazi vuoti, l’equilibrio visivo, la collocazione del sigillo dell’artista e la presentazione dell’opera con passe-partout e cornice.

Dopo l’aggiunta dei primi piani dei tratti d’inchiostro, le risposte hanno fatto riferimento a informazioni visive più specifiche. Tra queste figuravano la separazione dei singoli peli del pennello, i margini dei tratti, le variazioni nella densità dell’inchiostro, il rapporto tra l’inchiostro e la superficie della carta e la direzione delle strutture interrotte lasciate dal pennello.

Sulla base di questi dettagli, i sistemi di IA hanno modificato le loro valutazioni tecniche.

Tuttavia, potevano analizzare soltanto le caratteristiche visibili nelle fotografie.

Non potevano dimostrare che l’oggetto fotografato fosse effettivamente l’opera originale eseguita a mano con il pennello. Non potevano nemmeno verificare che fosse stata realizzata dall’artista indicata, né determinarne con precisione il valore di mercato.

Le risposte variavano inoltre in modo significativo a seconda:

• del servizio di IA utilizzato;

• della modalità selezionata;

• del fatto che fosse mostrata soltanto la fotografia d’insieme;

• dell’aggiunta o meno dei primi piani dei tratti d’inchiostro;

• della comunicazione o meno del prezzo richiesto;

• della formulazione delle domande;

• dell’eventuale presenza di una cronologia della conversazione.

Nelle condizioni di questo esperimento, le valutazioni delle immagini generate dall’IA non potevano essere considerate né una verifica professionale dell’autenticità né una prova del valore artistico dell’opera.

Allo stesso tempo, le risposte si sono rivelate più utili di quanto mi aspettassi come strumento complementare per individuare e descrivere gli elementi da osservare in un’opera calligrafica.

Terminologia utilizzata in questo articolo

In questo articolo, l’espressione «esercizio di calligrafia» indica una scrittura a pennello incentrata soprattutto sulla correttezza, sulla leggibilità e sull’equilibrio delle forme dei caratteri.

L’espressione «opera calligrafica» indica un’opera nella quale le variazioni della linea, il movimento del pennello, gli spazi lasciati vuoti e la composizione vengono trattati come elementi espressivi, insieme al significato del carattere scritto.

Questa distinzione non intende stabilire una gerarchia di valore tra le due forme.

L’espressione «revisione delle risposte dell’IA» non significa inoltre che l’IA abbia ufficialmente controllato, autenticato, valutato o certificato l’opera.

Indica un confronto, condotto da una persona, tra più risposte generate da sistemi di IA. Lo scopo è esaminare quali informazioni visive o relative al prezzo siano state citate come fondamento delle risposte e verificare se fatti osservabili, interpretazioni e ipotesi siano stati correttamente distinti.

Tre risultati sono emersi con particolare chiarezza

1. La presentazione dell’opera ha influenzato la valutazione dell’immagine complessiva

La cornice, il passe-partout bianco, il sigillo dell’artista e l’uso degli spazi lasciati vuoti sono stati citati come indizi visivi quando i sistemi di IA hanno descritto l’immagine come quella di un’opera compiuta.

In altre parole, nella prima fase le risposte sono state influenzate non soltanto dai tratti d’inchiostro, ma anche dal contesto visivo nel quale l’opera veniva presentata.

Una cornice o un sigillo dell’artista possono indicare che un oggetto viene presentato come opera d’arte.

Nessuno dei due, tuttavia, dimostra un elevato livello di padronanza del pennello o la presenza di un’espressione artistica individuale.

2. I primi piani hanno reso più specifica la valutazione tecnica

Dopo l’aggiunta dei primi piani, i sistemi di IA hanno citato le variazioni nello spessore dei tratti, la separazione della punta del pennello, le differenze dell’inchiostro lungo la struttura della carta e le tracce interrotte del pennello che mantenevano una direzione coerente.

Sulla base di queste caratteristiche, diverse risposte hanno aumentato la valutazione della padronanza tecnica visibile nell’immagine e della probabilità che i tratti fossero stati controllati intenzionalmente.

I primi piani hanno fornito informazioni sui tratti che non potevano essere confermate osservando soltanto l’attraente presentazione incorniciata.

3. Le stime di prezzo non si sono avvicinate dopo l’aggiunta dei primi piani

Dopo aver osservato i primi piani, molte risposte hanno valutato più favorevolmente la tecnica del pennello.

Tuttavia, le stime di prezzo prodotte dai diversi sistemi di IA non si sono avvicinate a una fascia comune. Anche gli intervalli indicati dai singoli sistemi non sono necessariamente diventati più ristretti.

I primi piani hanno fornito maggiori informazioni per analizzare il lavoro del pennello, ma non hanno consentito ai sistemi di IA di calcolare un prezzo di mercato stabile.

Informazioni sull’esperimento

L’opera utilizzata in questo esperimento è 霽 / Hareru / After the Rain, un’opera originale di calligrafia giapponese di Quiet Lines Japan.

L’opera misura circa 242 × 334 mm, equivalenti a 9,5 × 13,1 pollici.

Si tratta di un’opera unica che ho realizzato a mano con pennello e inchiostro.

Durante la valutazione iniziale, tuttavia, non ho comunicato ai sistemi di IA il titolo dell’opera, il nome o il percorso dell’artista, i materiali utilizzati né il collegamento alla pagina di vendita.

L’opera appartiene alla categoria Signature Original di Quiet Lines Japan.

Al momento della stesura di questo articolo, Quiet Lines Japan proponeva sia opere originali della linea regolare al prezzo di 42 USD, sia Signature Originals a partire da 250 USD.

La distinzione tra queste categorie non dipende soltanto dalle dimensioni.

Nella categoria Signature Original vengono considerati anche l’ampiezza e la profondità del processo creativo, la progettazione e le variazioni dei tratti, la composizione complessiva, la scelta dei materiali, il processo di finitura e il carattere unico dell’opera.

Questo esperimento, tuttavia, non aveva lo scopo di chiedere all’IA di dimostrare che la differenza di prezzo tra le due categorie fosse giustificata.

L’obiettivo era osservare come le risposte dell’IA trattassero le informazioni visive e le informazioni sul prezzo comunicate successivamente.

L’esperimento è stato diviso in tre fasi.

Prima fase: mostrare soltanto una fotografia d’insieme

Per prima cosa ho mostrato a ciascun sistema di IA una sola fotografia dell’opera completa, presentata con un passe-partout bianco e una cornice.

Ho posto le seguenti domande:

• I tratti sembravano essere stati eseguiti direttamente con un pennello?

• L’immagine poteva rappresentare una creazione digitale o una riproduzione stampata?

• Sembrava più vicina a un esercizio di calligrafia, a un lettering decorativo o a un’opera calligrafica?

• I tratti e la composizione sembravano intenzionali?

• Quale prezzo avrebbe stimato l’IA per la sola opera?

Seconda fase: aggiungere primi piani dei tratti d’inchiostro

Successivamente ho aggiunto tre fotografie scattate da vicino.

Nei primi piani erano visibili, tra gli altri, i seguenti dettagli:

• accumuli d’inchiostro;

• variazioni nella densità dell’inchiostro;

• texture asciutte o interrotte del tratto e aperture bianche striate all’interno delle linee;

• la separazione dei singoli peli del pennello;

• i margini delle linee;

• il rapporto tra l’inchiostro e la superficie della carta;

• aree nelle quali le linee si incrociavano o si sovrapponevano.

In questa fase ho osservato come cambiassero la valutazione tecnica e la stima secondo cui l’oggetto fotografato fosse l’opera originale eseguita a mano, dopo l’aggiunta dei primi piani.

Terza fase: comunicare il prezzo richiesto

Infine ho comunicato i seguenti prezzi:

• Solo l’opera: 260 USD

• Con passe-partout bianco: 290 USD

È importante precisare che 260 USD non era il prezzo effettivamente realizzato in una vendita conclusa.

Era il prezzo richiesto, stabilito da Quiet Lines Japan e indicato nella pagina del prodotto.

Tale importo non era né un prezzo di transazione ottenuto sul mercato né un valore di mercato confermato da una parte terza indipendente.

Ho quindi osservato se la conoscenza del prezzo richiesto portasse i sistemi di IA a modificare persino la loro valutazione della tecnica del pennello o se riuscissero a separare la valutazione visiva dalle informazioni sul prezzo.

Quali elementi hanno citato le risposte dell’IA osservando soltanto l’immagine complessiva?

Molte risposte hanno descritto l’opera come:

• più vicina a un’opera calligrafica compiuta che a un esercizio di calligrafia;

• visivamente più compatibile con linee realizzate usando un pennello morbido e inchiostro liquido che con un disegno digitale;

• composta intenzionalmente, considerando anche il sigillo dell’artista e gli spazi vuoti circostanti.

Tra le motivazioni citate figuravano però anche:

• il fatto che l’opera fosse incorniciata;

• il passe-partout bianco;

• il sigillo rosso dell’artista;

• l’organizzazione accurata degli spazi lasciati vuoti.

Questi elementi riguardano il modo in cui l’opera veniva presentata.

Una cornice e un sigillo dell’artista possono indicare che un oggetto viene presentato come opera d’arte.

Da soli, tuttavia, non dimostrano un elevato livello di padronanza tecnica o una forma espressiva individuale.

Alcune risposte dell’IA hanno riconosciuto esplicitamente questa distinzione.

Nonostante ciò, nella conclusione secondo cui l’immagine sembrava «più vicina a un’opera calligrafica», gli effetti dei tratti d’inchiostro, della cornice, del sigillo e degli spazi vuoti non sono sempre stati separati completamente.

Quando questo articolo fa riferimento a ciò che i sistemi di IA hanno «visto», non significa che i loro processi interni siano stati osservati direttamente.

Si riferisce agli elementi visivi citati esplicitamente nelle risposte generate come fondamento delle conclusioni.

Nelle risposte basate sull’immagine complessiva sono stati quindi citati non soltanto i tratti d’inchiostro, ma anche l’ambiente visivo che faceva apparire l’oggetto come un’opera compiuta.

Come sono cambiate le risposte dopo l’aggiunta dei primi piani?

Dopo l’aggiunta delle fotografie ravvicinate, le spiegazioni sono diventate molto più specifiche.

Sono state citate con particolare frequenza le seguenti caratteristiche:

• transizioni continue da linee larghe a linee sottili;

• estremità dei tratti nelle quali la punta del pennello si divideva in più filamenti sottili;

• variazioni nella densità dell’inchiostro che sembravano seguire la superficie o le fibre della carta;

• strutture interrotte del pennello che mantenevano una direzione coerente;

• margini irregolari delle linee, diversi da forme digitali riempite uniformemente;

• aree nelle quali il movimento del tratto sembrava proseguire nonostante la diminuzione della quantità d’inchiostro.

Osservando soltanto l’immagine complessiva, alcuni sistemi di IA non erano riusciti a stabilire se le strutture interrotte fossero controllate intenzionalmente o fossero semplicemente il risultato di un pennello con una quantità d’inchiostro in diminuzione.

Dopo aver osservato i primi piani, alcuni sistemi hanno modificato la loro valutazione, indicando che i tratti erano più probabilmente il risultato di un movimento controllato del pennello.

Anche questa valutazione richiede cautela.

Le texture asciutte e le aperture bianche striate all’interno di un tratto calligrafico possono derivare da diversi fattori che agiscono insieme:

• l’intenzione deliberata di creare una texture striata o interrotta;

• la continuazione di un unico movimento senza ricaricare il pennello d’inchiostro;

• l’effetto combinato di carta, inchiostro, pennello, velocità e pressione.

Da una singola traccia interrotta non è possibile stabilire con precisione fino a che punto il risultato fosse stato intenzionalmente ricercato dall’artista.

Alcune risposte sono diventate più prudenti dopo l’osservazione dei primi piani.

Invece di scegliere soltanto tra una «tecnica applicata intenzionalmente» e un «errore accidentale dovuto alla scarsità d’inchiostro», hanno riconosciuto che più fattori avrebbero potuto agire contemporaneamente.

Questo è stato uno degli aspetti più cauti dell’analisi.

I primi piani possono dimostrare che si tratta dell’opera originale?

Dopo aver osservato i primi piani, molti sistemi di IA hanno aumentato la stima secondo cui l’oggetto fotografato fosse l’opera originale eseguita a mano con il pennello.

La separazione dei peli del pennello, le variazioni dell’inchiostro lungo la superficie della carta e i margini irregolari dei tratti sembravano compatibili con il contatto fisico tra inchiostro liquido, un pennello morbido e la carta.

Tuttavia, le fotografie ravvicinate non possono da sole dimostrare che l’oggetto raffigurato sia l’opera originale né stabilirne l’autenticità.

Una fotografia o una stampa con una risoluzione sufficientemente elevata può riprodurre le sottili strutture interrotte e le tracce dei singoli peli del pennello già presenti nell’opera originale.

I primi piani hanno mostrato soltanto che:

erano diventati visibili più indizi compatibili con un’opera originale eseguita a mano.

Non hanno dimostrato che:

l’oggetto fotografato fosse stato autenticato come l’opera originale eseguita a mano.

Tra le informazioni aggiuntive che possono aiutare a valutare se un oggetto sia un’opera originale figurano:

• fotografie con luce radente;

• fotografie del retro della carta;

• penetrazione o trasparenza visibile dell’inchiostro;

• fotografie o video del processo di creazione;

• un certificato di autenticità rilasciato dall’artista;

• documentazione coerente contenente data e numero dell’opera;

• informazioni sulla provenienza, come vendita, esposizione, conservazione o proprietà.

Un certificato rilasciato dall’artista, tuttavia, non sostituisce automaticamente una verifica indipendente da parte di un soggetto terzo.

La verifica definitiva dell’autenticità non può essere completata esclusivamente attraverso il riconoscimento delle immagini.

Le stesse immagini hanno prodotto risposte diverse nei vari sistemi e nelle varie modalità di IA

Un risultato particolarmente interessante è stato constatare che servizi e modalità di IA differenti hanno prodotto valutazioni diverse, nonostante avessero ricevuto le stesse immagini.

I principali risultati ottenuti dopo l’aggiunta dei primi piani sono riassunti nella tabella seguente.

Questi numeri e giudizi descrittivi sono stati generati autonomamente dai singoli sistemi di IA nelle rispettive risposte.

Non sono stati misurati attraverso un sistema di valutazione comune.

Anche quando due sistemi hanno indicato entrambi un valore di 98/100, tali valori non rappresentavano necessariamente lo stesso grado di sicurezza o gli stessi criteri di valutazione.

Le scale non erano calibrate e non consentivano quindi un confronto diretto tra i sistemi di IA.

I risultati non erano inoltre conclusioni oggettive di una verifica dell’autenticità né prezzi di mercato convalidati statisticamente.

Si tratta di dati osservativi basati, in linea generale, su una risposta per ciascun sistema o modalità di IA in ogni condizione principale.

La differenza tra la risposta dell’IA in Google Search e Gemini

Al momento del test, sia la risposta dell’IA visualizzata in Google Search sia Gemini in modalità di ragionamento hanno indicato i seguenti valori:

• sicurezza indicata che i tratti sembrassero eseguiti con il pennello: 98/100;

• sicurezza indicata che l’oggetto fotografato sembrasse l’opera originale eseguita a mano: 75/100.

Le stime di prezzo erano tuttavia molto diverse:

• risposta dell’IA in Google Search: 1.200–2.200 USD;

• Gemini in modalità di ragionamento: 280–420 USD.

Questo risultato mostra che i due servizi non possono essere trattati come un unico sistema di valutazione.

L’esperimento non permette tuttavia di stabilire perché sia emersa tale differenza.

Tra i possibili fattori vi sono il modello utilizzato, le istruzioni a livello di sistema, l’eventuale impiego di informazioni provenienti dalla ricerca, il contesto della conversazione o il mercato implicitamente assunto durante la generazione della stima.

Non è stato possibile determinare l’influenza specifica di ciascun fattore.

Sarebbe quindi impreciso riassumere il risultato affermando semplicemente: «L’IA di Google ha valutato l’opera a questo prezzo».

Perché la stima del prezzo in Google Search era così alta?

Dopo l’osservazione dei primi piani, la risposta dell’IA mostrata in Google Search ha utilizzato espressioni particolarmente forti per descrivere l’opera.

Ha esteso il confronto oltre la sola tecnica del pennello, verso contesti di mercato più vicini all’arte astratta contemporanea e alle belle arti. Ha quindi stimato la sola opera tra 1.200 e 2.200 USD.

Quando successivamente ha appreso che il prezzo richiesto era di 260 USD, la risposta ha inoltre suggerito che l’opera fosse stata proposta a un prezzo considerevolmente troppo basso.

Le fotografie, tuttavia, non fornivano informazioni su:

• la notorietà pubblica dell’artista;

• la sua storia espositiva;

• premi o riconoscimenti;

• la rappresentanza da parte di una galleria;

• precedenti vendite della stessa artista;

• prezzi ottenuti sul mercato secondario;

• domanda da parte dei collezionisti;

• area geografica o canale di vendita;

• documentazione o provenienza.

Nonostante l’assenza di queste informazioni, la risposta è passata da un’elevata valutazione tecnica a una stima molto elevata del prezzo di mercato.

Una possibile interpretazione è che l’elevata valutazione della tecnica visibile sia stata trasferita alla stima del prezzo.

Si tratta di un’ipotesi basata sul contenuto della risposta, non di una descrizione confermata del funzionamento interno del sistema di IA.

Il prezzo di un’opera calligrafica non è determinato soltanto dalla tecnica del pennello.

Un’elevata valutazione prodotta da un sistema di IA e l’effettiva presenza di una persona disposta ad acquistare l’opera al prezzo stimato sono due questioni distinte.

Che cosa è cambiato nella valutazione di Claude dopo i primi piani?

Nella modalità con il livello massimo di elaborazione, Claude ha valutato la padronanza tecnica visibile come «medio-alta» quando era stata fornita soltanto l’immagine complessiva.

Tra le motivazioni citate in quella fase figuravano:

• l’aspetto di una forma calligrafica parzialmente corsiva o abbreviata;

• la cornice;

• il sigillo dell’artista;

• l’organizzazione degli spazi vuoti e della composizione complessiva.

La stima del prezzo per la sola opera era di 80–600 USD.

Dopo l’aggiunta dei primi piani, Claude ha citato come nuovi indizi visivi:

• una punta del pennello che, assottigliandosi, si divideva in più filamenti;

• variazioni nella densità dell’inchiostro lungo la superficie della carta;

• strutture interrotte del pennello che mantenevano la direzione del movimento;

• linee che si incrociavano o si sovrapponevano;

• l’assenza nell’immagine di punti di stampa ripetuti regolarmente.

L’assenza di punti di stampa visibili non dimostra tuttavia che un oggetto non sia una riproduzione stampata.

I punti possono non essere visibili a causa della risoluzione della fotografia, della compressione dell’immagine o del procedimento di stampa utilizzato.

Dopo aver osservato i primi piani, Claude ha elevato la valutazione della padronanza tecnica visibile da:

«medio-alta»

ad:

«alta».

Anche la stima del prezzo è aumentata da 80–600 USD a 150–800 USD.

L’intervallo stimato, tuttavia, non è diventato più ristretto.

Sia il limite inferiore sia quello superiore sono aumentati e l’ampiezza complessiva dell’intervallo è diventata maggiore.

I primi piani hanno fornito alla risposta più elementi per commentare la tecnica, ma non informazioni sufficienti per rendere più precisa la stima del prezzo.

La comunicazione del prezzo ha prodotto un effetto di ancoraggio?

Dopo aver ricevuto la valutazione di Claude basata sui primi piani, ho comunicato i seguenti prezzi:

• Solo l’opera: 260 USD

• Con passe-partout bianco: 290 USD

Dopo aver ricevuto queste informazioni, Claude non ha modificato la propria valutazione relativa a:

• la probabilità che l’oggetto fotografato sembrasse l’opera originale eseguita a mano;

• il livello visibile di padronanza tecnica;

• il controllo delle variazioni nello spessore dei tratti;

• il trattamento delle strutture interrotte del pennello;

• la probabilità di un movimento intenzionale del pennello;

• la classificazione dell’immagine come opera calligrafica.

La risposta ha indicato che il prezzo non era un’informazione visiva e non costituiva quindi un motivo per modificare la valutazione tecnica della conduzione del pennello.

Sotto questo aspetto, la risposta ha cercato di separare la valutazione visiva dalle informazioni sul prezzo.

Allo stesso tempo, la risposta di Claude ha menzionato esplicitamente la possibilità che l’importo di 260 USD potesse agire come un’ancora e attirare una stima indipendente verso il prezzo comunicato.

Per questo motivo, ha calcolato un valore rappresentativo di circa 340–350 USD a partire dal precedente intervallo di 150–800 USD, utilizzando la media geometrica.

Questo metodo è stato presentato come un tentativo di evitare di adeguare semplicemente la stima al prezzo richiesto.

La decisione di utilizzare la media geometrica come valore rappresentativo è stata tuttavia presa soltanto dopo che il prezzo di 260 USD era stato comunicato.

Il metodo di calcolo non era stato stabilito prima della presentazione dell’informazione sul prezzo.

Non è quindi possibile concludere che il valore rappresentativo fosse completamente indipendente dal prezzo richiesto comunicato.

In parti successive della risposta, Claude ha inoltre iniziato a descrivere i 260 USD come un «prezzo di vendita effettivo» o un «prezzo confermato».

I 260 USD non erano però il prezzo di una vendita conclusa.

Erano il prezzo richiesto, stabilito dalla venditrice e indicato nella pagina del prodotto.

La risposta ha quindi sostituito:

«il prezzo richiesto stabilito dalla venditrice»

con:

«il prezzo effettivamente ottenuto sul mercato».

La risposta di Claude ha riconosciuto la possibilità di un effetto di ancoraggio e ha cercato di separare la valutazione dell’immagine dalle informazioni sul prezzo.

Non è però possibile stabilire che l’influenza dell’informazione sul prezzo fosse stata completamente eliminata.

Risposte da trattare con cautela logica

L’esperimento ha prodotto risposte utili per l’analisi, ma anche affermazioni i cui presupposti o ragionamenti non erano completamente esplicitati.

Affermare la leggibilità senza identificare il carattere

Un sistema di IA ha affermato, in sostanza:

«Anche in una forma abbreviata, la struttura e la leggibilità del carattere vengono mantenute».

La risposta non ha però indicato quale carattere ritenesse di leggere, né ha spiegato quali caratteristiche visive sostenessero tale lettura.

Affermare che un carattere sia leggibile senza specificare come sia stato letto è logicamente incompleto.

L’impressione che un’immagine contenga un segno riconoscibile non equivale alla corretta lettura di quel segno.

Includere la cornice e il sigillo nella valutazione della padronanza del pennello

Alcune risposte hanno osservato che una cornice o un sigillo dell’artista non garantivano la padronanza tecnica. Nonostante ciò, hanno incluso tali elementi tra i motivi della valutazione finale.

La presentazione di un oggetto come opera compiuta e la valutazione tecnica dei tratti d’inchiostro dovrebbero essere considerate separatamente.

Trattare un prezzo richiesto come un prezzo di vendita effettivamente realizzato

Un prezzo stabilito dalla venditrice non dimostra che una vendita sia stata conclusa a quell’importo.

Alcune risposte hanno comunque confuso le due nozioni dopo la comunicazione del prezzo.

Definire 260 USD un prezzo alto o basso senza specificare il mercato di confronto

Il significato di un prezzo di 260 USD varia notevolmente a seconda del contesto:

• vendita diretta online da parte di un’artista emergente o poco conosciuta;

• vendita di un’opera rappresentata da una galleria;

• vendita di un’opera di un’artista con una storia consolidata di esposizioni o riconoscimenti.

Un prezzo non può essere definito alto, basso o appropriato senza stabilire il mercato di confronto, il canale di vendita, il percorso dell’artista e la provenienza dell’opera.

Alcune stime generate dall’IA sembravano presupporre un mercato di confronto non specificato.

Le risposte non contenevano tuttavia informazioni sufficienti per determinare quale mercato fosse stato considerato.

L’IA è riuscita a distinguere un esercizio di calligrafia ben eseguito da un’opera calligrafica?

In questo esperimento, i sistemi di IA hanno classificato questa singola opera come più vicina a un’opera calligrafica espressiva che a un esercizio di calligrafia.

Tra le motivazioni citate figuravano:

• la prosecuzione del movimento del pennello nonostante la diminuzione della quantità d’inchiostro;

• evidenti variazioni nello spessore delle linee;

• la separazione visibile dei singoli peli del pennello;

• linee che mantenevano la propria direzione attraverso le strutture interrotte;

• una composizione che comprendeva gli spazi vuoti e il sigillo dell’artista.

Le risposte hanno descritto le linee come elementi espressivi e non soltanto come mezzi per produrre caratteri uniformi e correttamente formati.

L’esperimento non comprendeva tuttavia un gruppo di confronto con esempi di esercizi di calligrafia ben eseguiti.

Non è stata inoltre misurata l’accuratezza della classificazione utilizzando un gruppo misto di opere calligrafiche, esercizi di calligrafia, lettering decorativo e riproduzioni.

I risultati non dimostrano quindi che:

«l’IA sia generalmente in grado di distinguere un esercizio di calligrafia ben eseguito da un’opera calligrafica».

L’esperimento ha mostrato soltanto che:

«per questa singola opera, i sistemi di IA hanno utilizzato le caratteristiche visibili nelle immagini per descriverla come più vicina a un’opera calligrafica che a un esercizio di calligrafia».

Basandosi soltanto sulle immagini, i sistemi di IA non potevano inoltre determinare:

• se l’opera derivasse da uno studio approfondito di un modello classico;

• se fosse una composizione sviluppata autonomamente;

• perché l’artista avesse scelto proprio quella forma del carattere;

• quanto fosse estesa la sua formazione nella calligrafia classica;

• come l’artista comprendesse o accettasse le linee nate in parte da eventi casuali.

I sistemi di IA non hanno stabilito l’intenzione interiore dell’artista.

Hanno soltanto valutato se le linee e la composizione visibili apparissero compatibili con un’opera calligrafica creata con una finalità espressiva.

Una conclusione più precisa è quindi:

L’IA non ha distinto in modo completo un esercizio di calligrafia ben eseguito da un’opera calligrafica. Per questa singola opera, ha utilizzato le caratteristiche visibili nelle fotografie per stimare a quale categoria l’opera sembrasse più vicina.

Che cosa ha potuto fare l’IA

In questo esperimento, l’IA si è dimostrata utile per le seguenti forme di analisi complementare:

• descrivere gli spazi vuoti e l’equilibrio visivo;

• identificare le variazioni nello spessore e nella direzione delle linee;

• individuare le aree con strutture interrotte del pennello e accumuli d’inchiostro;

• confrontare la risposta relativa all’immagine complessiva con quella ottenuta dopo l’aggiunta dei primi piani;

• suggerire fotografie aggiuntive utili per esaminare l’eventualità di una riproduzione;

• osservare quali informazioni venissero indicate come rilevanti nella risposta generata;

• proporre diversi modi di guardare la stessa opera.

Per gli acquirenti non abituati a osservare attentamente la calligrafia, l’IA può aiutare a introdurre la seguente domanda:

A che cosa dovrei prestare attenzione?

Le motivazioni fornite da un sistema di IA nella sua risposta non costituiscono tuttavia necessariamente una descrizione completa o del tutto corretta del suo processo decisionale interno.

Anche la spiegazione che un sistema di IA fornisce della propria risposta dovrebbe essere esaminata criticamente.

Che cosa non ha potuto fare l’IA

Anche i limiti dell’analisi delle immagini mediante IA sono emersi chiaramente.

L’IA non ha potuto fornire in modo indipendente:

• la prova che l’oggetto fotografato fosse l’opera originale eseguita a mano;

• la conferma che l’opera fosse stata creata dall’artista indicata;

• una valutazione completa del rapporto tra la forma del carattere e i modelli calligrafici classici;

• la conferma dell’intenzione artistica;

• un giudizio complessivo sul valore che tenesse conto della formazione e del percorso creativo dell’artista;

• un calcolo preciso del valore di mercato;

• la previsione che l’opera sarebbe stata venduta a un determinato prezzo;

• una verifica professionale dell’autenticità, un’attribuzione o una valutazione economica.

Le risposte variavano inoltre in base al servizio utilizzato, alla modalità selezionata, alle immagini fornite, alla formulazione della domanda e alla cronologia precedente della conversazione.

Una singola risposta dell’IA non può essere trattata come il risultato oggettivo di una verifica dell’autenticità o di una valutazione professionale.

Che cosa possono osservare gli acquirenti nelle immagini online

Quando si sceglie online un’opera calligrafica, è utile osservare qualcosa di più di una fotografia d’ambiente nella quale l’opera è mostrata all’interno di una cornice.

Le immagini utili possono comprendere:

• una fotografia frontale dell’opera completa;

• primi piani dei tratti d’inchiostro;

• immagini nelle quali siano visibili le strutture interrotte del pennello e gli accumuli d’inchiostro;

• un primo piano del sigillo dell’artista;

• immagini che mostrino la superficie e le fibre della carta;

• fotografie o video del processo di creazione o finitura, quando disponibili;

• il retro dell’opera;

• fotografie con luce radente;

• un’immagine che renda comprensibili le dimensioni reali.

Una fotografia d’insieme aiuta a valutare la composizione complessiva, gli spazi lasciati vuoti e l’equilibrio visivo.

I primi piani aiutano a osservare il movimento del pennello e il rapporto tra l’inchiostro e la carta.

La documentazione del processo creativo, i certificati, i numeri delle opere e la provenienza possono fornire informazioni su come l’opera sia stata creata e documentata.

Ogni tipo di informazione svolge una funzione diversa.

Una bella fotografia d’ambiente non mostra da sola in modo sufficientemente dettagliato lo stato o la qualità dei tratti d’inchiostro.

Al contrario, i primi piani dei tratti non mostrano l’equilibrio e la composizione dell’opera completa.

È quindi importante osservare diversi tipi di immagini e non affidarsi a una sola visuale.

Le risposte dell’IA non costituiscono né un’autenticazione né una valutazione professionale

Nel corso dell’esperimento, i sistemi di IA hanno fornito molti termini utili per parlare di un’opera calligrafica.

Hanno descritto la composizione visibile nell’immagine complessiva, individuato caratteristiche dei tratti d’inchiostro nei primi piani e suggerito fotografie aggiuntive che avrebbero potuto essere utili.

Allo stesso tempo, alcune risposte hanno lasciato che la cornice o il sigillo dell’artista influenzassero la valutazione della padronanza tecnica. Hanno inoltre generato prezzi molto diversi a seconda della modalità utilizzata e confuso il prezzo richiesto con un prezzo di vendita effettivamente realizzato.

Le risposte generate dall’IA non dovrebbero quindi essere utilizzate come:

«una decisione che stabilisce la risposta corretta».

Sono più utili come:

«un mezzo complementare per ampliare il numero di domande, punti di vista e dettagli visivi considerati durante l’osservazione di un’opera».

Nelle condizioni di questo esperimento, l’analisi delle immagini mediante IA non poteva sostituire una verifica professionale dell’autenticità, un’attribuzione o una valutazione economica.

Come strumento complementare per riflettere sugli elementi da osservare, tuttavia, l’IA si è rivelata più utile di quanto mi aspettassi.

Il risultato più chiaro è stato il seguente:

Una fotografia d’insieme comunica la composizione e il modo in cui l’opera viene presentata.

I primi piani dei tratti d’inchiostro forniscono più indizi visivi per valutare la tecnica del pennello e il rapporto tra l’inchiostro e la carta.

La documentazione del processo creativo e la provenienza forniscono ulteriori informazioni quando si cerca di stabilire se un oggetto sia effettivamente l’opera originale.

Nessuno di questi elementi, tuttavia, può da solo stabilire l’autenticità o determinare il valore di mercato.

Prima di accettare una risposta generata dall’IA, è importante esaminare su quali elementi essa dichiari di basarsi e che cosa non abbia potuto verificare.

Questo è importante sia quando si osserva la calligrafia sia quando si utilizza l’intelligenza artificiale.

Limiti dell’esperimento

Questo articolo non costituisce un benchmark formale destinato a misurare scientificamente le prestazioni dell’IA.

Si tratta di un piccolo esperimento osservativo ed esplorativo basato su una sola opera di Quiet Lines Japan.

Non comprendeva né un test comparativo con esempi di esercizi di calligrafia né un’analisi di più opere calligrafiche.

Ogni risposta principale è stata ottenuta, in linea generale, una sola volta da ciascun servizio o modalità di IA.

L’esperimento non ha ripetuto più volte le stesse condizioni per misurare statisticamente la riproducibilità o la variabilità delle risposte.

I valori di sicurezza presentati nella tabella non sono stati misurati secondo uno standard di valutazione comune.

Sono stati generati indipendentemente dai singoli sistemi di IA.

Anche le stime di prezzo non sono state prodotte in condizioni standardizzate nelle quali mercato di vendita, percorso dell’artista, canale di vendita, provenienza o incorniciatura fossero definiti nello stesso modo.

I risultati possono quindi variare a seconda:

• degli aggiornamenti del servizio di IA;

• delle modifiche apportate al modello utilizzato;

• della modalità selezionata;

• delle istruzioni a livello di sistema;

• dell’utilizzo o meno di informazioni provenienti dalla ricerca;

• della compressione delle immagini e delle condizioni di visualizzazione;

• delle differenze nella formulazione delle domande;

• della presenza o assenza di una cronologia della conversazione;

• della data nella quale viene generata la risposta.

Sono sia l’artista sia la venditrice dell’opera esaminata in questo articolo.

Non è possibile escludere completamente la presenza di una distorsione inconsapevole nella selezione e nell’interpretazione dei risultati.

Le stime di prezzo presentate in questo articolo sono state generate da sistemi di IA sulla base delle immagini e delle domande fornite.

Non rappresentano il valore oggettivo di mercato dell’opera, un valore confermato sulla base dell’autenticità, una valutazione professionale o un prezzo di vendita effettivamente realizzato.

AIは「上手な習字」と「書作品」を見分けられるのか

一つの作品に、全体画像・墨線の接写・価格情報を段階的に与えた観察実験

結論から言うと

今回の一作品について、AIは、画像に写った特徴をもとに、字形の正確さや整いを主目的とする習字・書写よりも、線や余白、構成そのものを表現要素とする書作品に近いと説明しました。

作品全体の画像からは、文字の配置、余白、重心、落款印の位置、額装を含む提示方法などを読み取りました。

墨線の接写を加えると、筆毛の分かれ、線の輪郭、墨の濃淡、紙の表面と墨の関係、かすれの方向性など、より具体的な視覚情報を根拠として、技術的な評価を組み直しました。

しかし、AIが分析できたのは、あくまで画像に写っている特徴です。

画像に写っている現物が直筆原画そのものであることを証明したり、作者本人が制作したことを認証したり、作品の市場価格を正確に算定したりすることはできませんでした。

また、同じ作品を見せても、

• 使用したAIサービス

• 選択したモード

• 作品全体の画像だけを見せたか

• 墨線の接写を追加したか

• 掲載販売価格を伝えたか

• どのような質問をしたか

• それまでの会話履歴があるか

によって、回答は大きく変わりました。

少なくとも今回の条件では、AIの画像回答を、専門家による鑑定や作品価値の証明として扱うことはできません。

一方で、書作品を見る際にどの部分へ注目すればよいかを言語化する「補助の目」としては、想像していた以上に使える部分がありました。

本記事で使う言葉について

本記事では、字形の正確さ、読みやすさ、整いなどを主な目的とする手書きを、便宜上「習字・書写」と表現します。

一方、線の変化、運筆、余白、構成などを、文字の意味とともに表現要素として扱うものを「書作品」と表現します。

これは両者の価値に上下をつけるための区分ではありません。

また、本記事でいう「AI監査」とは、AIが作品を正式に監査・鑑定・認証することではありません。

複数のAI回答を人が比較し、どの画像情報や価格情報が回答に影響したと説明されているか、事実と推測が混同されていないかを点検する作業を指します。

今回、特に明確だった三つのこと

1．全体画像では、作品の提示方法も評価に含まれた

額装、白いマット、落款印、余白の取り方などは、AIが画像を「完成作品として提示されたもの」と説明する際の手掛かりになりました。

つまり、最初の段階では、墨線そのものだけでなく、作品を取り巻く視覚的な提示方法も回答に含まれていました。

ただし、額装や落款印があることは、作品として提示されていることを示す材料にはなっても、筆技術の高さや書き手独自の表現を証明するものではありません。

2．墨線の接写は、技術評価を具体化した

接写を加えると、AIは、線の太細、穂先の分離、紙目に沿った墨のムラ、方向性を保ったかすれなどを根拠として挙げ、画像上の技術的熟練度や、線の意図性に関する評価を引き上げました。

美しい額装では確認できなかった線の情報が、接写によって増えたためです。

3．接写を加えても、AI間の価格推定は収束しなかった

接写後、多くの回答で筆技術への評価は上がりました。

しかし、AI間の価格推定は近い範囲へまとまらず、個々のAIが示した推定幅も必ずしも狭くなりませんでした。

接写は筆技術を考えるための判断材料を増やしましたが、市場価格を安定して算定する材料にはなりませんでした。

今回の実験について

今回使用したのは、Quiet Lines Japanの書作品「霽 / Hareru / After the Rain」です。

作品本体の寸法は約242 × 334 mmです。

作者本人が筆と墨で制作した一点ものですが、最初の判定時には、作品名、作者名、制作歴、使用素材、販売ページなどをAIへ伝えていません。

本作は、Quiet Lines Japanの「Signature Original」に属する作品です。

記事執筆時、Quiet Lines Japanには42ドルの通常作品と、250ドル以上のSignature Originalがあります。

両者の価格差は、単純な紙面サイズの違いだけによるものではありません。

制作密度、線の設計と変化、画面構成、素材の選択、仕上げ工程、一点ものとしての作品性などを、異なる基準で位置づけています。

ただし、今回の実験は、この価格差の妥当性をAIに証明させるためのものではありません。

AIが画像と価格情報をどのように扱うかを観察するためのものです。

実験は三段階に分けました。

第一段階：作品全体の画像だけを見せる

最初に、白いマットと額に収めた作品全体の画像を一枚だけ見せました。

AIには、次の点を質問しました。

• 画像内の線が、筆で直接書かれた線に見えるか

• デジタル描画や複製印刷に見える可能性があるか

• 習字・書写、装飾文字、書作品のどれに近く見えるか

• 線や画面構成に意図が感じられるか

• 作品本体の価格をどの程度と推定するか

第二段階：墨線の接写を追加する

次に、墨線を近くから撮影した三枚の画像を追加しました。

接写では、次のような部分を確認できます。

• 墨の溜まり

• 墨の濃淡

• かすれや飛白

• 筆毛の分離

• 線の輪郭

• 紙の表面と墨の関係

• 線が交差・重複する部分

ここでは、全体画像だけの評価に対し、画像上の技術評価や原筆らしさの推定がどのように変化するかを調べました。

第三段階：掲載販売価格を伝える

最後に、次の価格を伝えました。

• 作品本体：260 USD

• 白いマット付き：290 USD

ここで注意したいのは、260ドルが、実際に売買の成立した「実売価格」ではないことです。

これは、販売者であるQuiet Lines Japanが作品に設定している掲載販売価格です。

市場で成立した取引価格や、第三者によって確定された市場価値ではありません。

価格を知ったことで、AIが画像上の筆技術の評価まで変更するのか。

あるいは、画像からの評価と価格情報を分離して扱えるのかを確認しました。

全体画像だけで、AIの回答は何を根拠としていたのか

今回得られた回答の多くは、この作品を、

• 習字の練習よりも、完成した書作品に近く見える

• 画像内の線は、デジタル描画よりも毛筆と液体の墨に由来する特徴と整合している

• 落款印や余白を含めて、意図的に構成されているように見える

と説明しました。

一方、その根拠には、

• 額装されている

• 白いマットに収められている

• 朱色の落款印がある

• 余白が整えられている

という、作品の提示方法も多く含まれていました。

額装や落款印は、作品として提示されていることを示す材料にはなります。

しかし、それだけで筆技術が高いことや、書き手独自の表現があることを示すものではありません。

AIの回答内でも、この点についての注意書きはありました。

それでも、最終的な「書作品に近く見える」という説明の中では、墨線と額装・落款印・余白の影響が、完全には分離されていない回答もありました。

ここでいう「AIが見ていたもの」とは、AIの内部処理を直接確認したという意味ではありません。

回答文の中で、判断の根拠として挙げられていた視覚的要素を指します。

全体画像に対する回答で根拠とされていたのは、墨線だけではなく、「完成作品として見える提示環境」でもありました。

墨線の接写で、回答はどう変わったのか

接写を追加すると、AIの説明は急に具体的になりました。

特に多く言及されたのは、次の特徴です。

• 太い線から細い線へ移る連続的な変化

• 穂先が複数の細い筋に分かれる線の終端

• 紙の表面や繊維に沿って生じているように見える墨の濃淡

• 方向性を保ったまま続くかすれ

• 均一なデジタル描画とは異なる、不規則な線の輪郭

• 墨量が減少しても、線の動きが続いているように見える部分

全体画像だけでは、かすれが表現として制御されたものか、単なる墨切れなのかを判断できないとしていたAIも、接写後には「制御された運筆によって生じた可能性が高い」と評価を更新しました。

ただし、ここにも注意が必要です。

書のかすれや飛白は、

• 最初から飛白を作ろうとした結果

• 墨継ぎをせず、一連の運筆を続けた結果

• 紙、墨、筆、速度、筆圧などが重なって自然に生じた結果

など、複数の要素によって生まれます。

一つのかすれを見ただけで、書き手がどこまで意図していたかを確定することはできません。

接写後の回答では、単純な「意図的な技法」対「失敗による墨切れ」という二択ではなく、複数の要因が重なって生じた可能性へ言及するものもありました。

これは、今回の分析の中で比較的慎重だった点です。

接写は、直筆原画の証明になるのか

接写後、多くのAIは、画像に写っている現物が直筆原画そのものである可能性を、全体画像だけの段階より高く評価しました。

筆毛の分離、紙の表面に沿った墨のムラ、不規則な線の輪郭などが、液体の墨と毛筆が紙へ接触した際に生じる特徴と整合的に見えたためです。

しかし、接写写真だけで、写っている現物の原作品性や真正性を証明することはできません。

非常に高精細な写真や印刷物であれば、元の実筆作品に含まれる細かなかすれや筆毛の筋も、画像として再現される可能性があります。

接写によって確認できたのは、

「直筆原画に見える視覚的な手掛かりが増えた」

というところまでです。

「直筆原画であることが証明された」

という意味ではありません。

原作品性を確認するための追加材料としては、次のようなものがあります。

• 斜めから光を当てた写真

• 紙の裏側

• 墨の浸透や裏抜け

• 制作工程の画像や動画

• 作家発行の作品証明書

• 日付や作品番号を含む一貫した制作記録

• 販売・展示・保管に関する来歴

ただし、作家自身が発行した作品証明書も、それだけで第三者による鑑定を代替するものではありません。

最終的な真正性の確認は、画像認識だけで完結するものではありません。

同じ画像でも、AIとモードで回答が変わった

今回、特に興味深かったのは、同じ画像を用いても、AIサービスやモードによって回答が異なったことです。

接写後の主な結果を整理すると、次のようになりました。

これらの数値や段階評価は、それぞれのAIが回答内で提示したものです。

共通の採点基準を使用して測定した数値ではありません。

たとえば、二つのAIが同じ「98/100」と回答していても、両者の98点が同じ確信度や同じ基準を意味するとは限りません。

AI間で数値を直接比較できるように校正された評価尺度ではないからです。

また、これらは客観的な鑑定結果でも、統計的に検証された市場価格でもありません。

各AI・各モードから原則一回ずつ取得した回答を、観察記録として並べたものです。

Google検索画面上のAIとGeminiの違い

回答取得時のGoogle検索画面上のAIと、Geminiの思考モードは、表面上はどちらも、

• 毛筆由来の線に見える確信度：98/100

• 写っている現物が原筆作品に見える確信度：75/100

という数値を示しました。

しかし、作品本体の価格推定は、

• Google検索画面上のAI：1,200〜2,200 USD

• Gemini 思考モード：280〜420 USD

と、大きく異なりました。

この結果から分かるのは、両者を同一の評価装置として扱えないということです。

一方、この差が生じた原因を、今回の実験から特定することはできません。

使用モデル、システム上の指示、検索情報の参照、会話文脈、価格を考える際に想定した市場など、複数の要因が考えられます。

しかし、どの要因がどの程度影響したかは確認できていません。

したがって、「GoogleのAIではこう評価された」と一括りにするのは適切ではありません。

Google検索画面上のAIの価格推定は、なぜ高くなったのか

回答取得時のGoogle検索画面上のAIは、接写後、この作品を非常に強い言葉で評価しました。

筆技術だけでなく、現代抽象美術やファインアートに近い市場文脈まで比較対象を広げ、作品本体の価格を1,200〜2,200ドルと推定しました。

掲載販売価格が260ドルであることを伝えた際にも、設定価格が低いという趣旨の回答をしました。

しかし、画像だけでは、次の情報は分かりません。

• 作者の知名度

• 展示歴

• 受賞歴

• ギャラリーでの取扱実績

• 同一作家の販売履歴

• 二次流通での取引価格

• コレクターからの需要

• 販売地域や販売経路

• 作品証明や来歴

それにもかかわらず、線に対する高い技術評価から、市場価格まで大きく引き上げました。

一つの解釈として、

「技術的に高く見えるため、市場価格も高いはずである」

という推論が強く働いた可能性があります。

ただし、これは回答内容から行った推測であり、AI内部の処理を確認した事実ではありません。

書作品の価格は、筆技術だけで決まるものではありません。

AIが作品を高く評価したことと、その価格で実際に購入者が現れることは、別の問題です。

Claudeでは、接写後に何が変わったのか

Claudeの最大エフォートでは、全体画像だけの段階で、画像上の技術的熟練度を「中〜高い」と評価しました。

その時点で挙げられていた主な根拠には、

• 崩しを含む書体に見えること

• 額装されていること

• 落款印があること

• 余白と画面構成が整っていること

が含まれていました。

作品本体の価格推定は80〜600ドルでした。

接写を追加すると、Claudeは次の点を新しい視覚的手掛かりとして挙げました。

• 穂先が複数の筋に分かれながら先細りする形状

• 紙の表面に沿って見える墨の濃淡

• 方向性を失わずに続くかすれ

• 線の交差や重なり

• 画像上では規則的な印刷網点が確認できないこと

ただし、印刷網点が画像上で見えないことは、印刷物ではないことの証明にはなりません。

撮影解像度、圧縮、印刷方式などによっては、網点を確認できない場合もあります。

Claudeは接写後、画像上の技術的熟練度を、

「中〜高い」

から

「高い」

へ引き上げました。

価格推定も150〜800ドルへ上がりました。

しかし、価格帯の幅は狭まっていません。

80〜600ドルから150〜800ドルへ変化し、下限と上限は上がりましたが、推定範囲そのものは、むしろ広くなっています。

接写は技術評価の根拠を増やしましたが、価格を精密にする情報にはなりませんでした。

掲載販売価格を伝えると、AIはアンカリングされるのか

Claudeには、接写後の評価を取得したあとで、

• 作品本体：260 USD

• 白いマット付き：290 USD

という掲載販売価格を伝えました。

価格を知ったあとも、Claudeは、

• 写っている現物が原筆作品に見える可能性

• 画像上の技術的熟練度

• 太細の制御

• かすれの扱い

• 意図的な運筆である可能性

• 書作品に近いという分類

を変更しませんでした。

回答では、価格は視覚的な情報ではないため、筆技術の評価を変更する根拠にはならないと説明されました。

この点では、画像からの評価と価格情報を分離しようとしています。

一方、Claudeは回答内で、260ドルという価格へ独立した評価を近づけたくなるアンカリングの可能性についても言及しました。

そこで、接写後に提示していた150〜800ドルという価格帯から、幾何平均を用いて約340〜350ドルという代表価格を算出しました。

これは、掲載価格へそのまま迎合することを避けようとした対応でした。

ただし、幾何平均を代表値として採用することを決めたのは、260ドルという価格を知ったあとです。

価格提示前から決められていた算定方法ではありません。

そのため、この代表価格が掲載販売価格から完全に独立して算出されたとまでは言えません。

さらにClaudeは、回答の途中から、260ドルを「実売価格」や「確認済みの価格」と表現しました。

しかし、実際の260ドルは、売買が成立した取引価格ではありません。

販売者が設定した掲載販売価格です。

ここでは、

「設定されている掲載価格」

を、

「市場で成立した実売価格」

へ読み替える混同が起きていました。

Claudeの回答は、アンカリングの可能性を認識し、画像評価と価格情報を分離しようとしていました。

しかし、価格情報の影響を完全に排除できたと結論づけることはできません。

論理上、注意が必要だった回答

今回の実験では、分析に役立つ回答だけでなく、前提や論理が十分に示されていない回答もありました。

文字を特定していないのに「可読性が保たれている」

あるAIは、作品に書かれた文字を回答内で特定していないにもかかわらず、

「崩しを含む書体でも、文字としての骨格と可読性が保たれている」

という趣旨の評価をしました。

何という文字を、どの部分から読めたのかを示さずに「可読性がある」とするのは、論理的には不十分です。

形が文字らしく見えることと、実際に文字を正しく読めることは別です。

額装や落款印を、筆技術の評価に混ぜる

AIの回答では、額装や落款印が筆技術を保証しないという注意書きがありながら、最終的な熟練度評価の根拠に、それらが含まれている場合がありました。

完成作品としての提示方法と、墨線そのものの技術評価は、分けて考える必要があります。

掲載販売価格を「実売価格」と読み替える

販売者が設定した価格と、その価格で実際に売買が成立した事実は別です。

しかし、価格を伝えたあと、一部の回答では両者が混同されました。

比較市場を定めずに、260ドルを高い・安いと判断する

無名作家によるオンラインでの直接販売、ギャラリー取扱作品、受賞歴のある作家の作品では、同じ260ドルでも意味が異なります。

市場、販売経路、作者の実績、作品の来歴などを定めないまま、価格だけを高い、安い、妥当と判断することはできません。

AIの価格回答では、明示されていない比較市場が想定されているように見える場合があります。

しかし、その比較対象が何だったのかを、回答から確実に確認することはできません。

AIは「上手な習字」と「書作品」を見分けられたのか

今回の回答では、AIはこの一作品を、習字・書写の練習よりも、表現を目的とした書作品に近いと分類しました。

その理由として挙げられたのは、

• 墨量が減少しても続く運筆

• 大きな太細の変化

• 筆毛が分かれて見える線

• かすれを含みながら方向性を保つ線

• 余白と落款印を含む画面構成

などです。

整った字形や均一性だけを主目的とする手書きではなく、線そのものが表現要素として使われているように見えると説明しました。

ただし、今回の実験には、比較対象となる「上手な習字・書写」の画像群がありません。

複数の書作品、習字、装飾文字、印刷物を混ぜた状態で分類精度を測定したわけでもありません。

そのため、今回の結果から、

「AIは一般的に、上手な習字と書作品を見分けられる」

と結論づけることはできません。

今回確認できたのは、

「この一作品について、AIは画像に写った特徴から、習字・書写よりも書作品に近いと説明した」

というところまでです。

また、AIには、次のことは判断できませんでした。

• 古典をもとにした臨書なのか

• 独自に構成された創作なのか

• 作者がどのような意図で字形を選んだのか

• どの程度の古典学習を経ているのか

• 偶然生じた線を、作者自身がどのように受け止めているのか

AIが推定したのは作者の内面的な表現意図そのものではありません。

画像に表れた線や構成が、表現を目的とする書作品の特徴と整合するかどうかです。

したがって、より正確な結論は次のようになります。

AIは、上手な習字と書作品を完全に見分けたのではありません。今回の一作品について、画像に写った特徴から、どちらに近いかを推測しました。

AIができたこと

今回の実験では、AIは次のような補助的分析に使えると感じました。

• 全体の余白や重心を言語化する

• 線の太細や方向性を確認する

• かすれや墨溜まりが見える部分を探す

• 全体画像と接写後の回答の違いを比較する

• 印刷物の可能性を考えるために必要な追加画像を提案する

• 回答内で、どの情報を根拠として挙げたかを点検する

• 一つの作品に対して複数の見方を得る

とくに、書を専門的に見慣れていない購入者にとっては、

「どこを見ればよいのか」

を知るための補助になる可能性があります。

ただし、AIが回答内で説明した根拠が、本当に内部判断の全てを正確に表しているとは限りません。

AIによる自己説明も、検証の対象として扱う必要があります。

AIにはできなかったこと

一方、AIの画像回答だけには任せられないことも明確でした。

• 直筆原画であることの証明

• 作者本人が書いたことの認証

• 古典的な字形根拠の完全な確認

• 作者の制作意図の確定

• 書歴や制作背景を含めた総合的な作品価値の判断

• 市場価格の正確な算定

• 将来その価格で売れるかどうかの予測

• 真正性や真贋の鑑定

また、AIの回答は、使用するサービスやモード、画像、質問文、会話履歴によって変わります。

一回の回答を、そのまま客観的な鑑定結果として扱うことはできません。

購入者が画像から確認できること

オンラインで書作品を選ぶ際には、額装された室内写真だけでなく、次の画像があるかを見ることが大切です。

• 作品全体を正面から撮影した画像

• 墨線の接写

• かすれや墨溜まりが分かる画像

• 落款印の接写

• 紙の表面や繊維感が見える画像

• 可能であれば、制作や仕上げ工程の画像・動画

• 作品の裏側

• 斜めから光を当てた画像

• 実寸が分かる画像

全体画像は、作品全体の構成や余白を見るために役立ちます。

接写は、筆の動きや墨と紙の関係を考えるために役立ちます。

制作工程、作品証明書、作品番号、来歴などは、その作品がどのように制作され、管理されてきたかを考える材料になります。

それぞれ役割が異なります。

美しい室内写真だけでは、墨線の状態は十分に分かりません。

墨線の接写だけでは、作品全体の構成や重心は分かりません。

一種類の画像だけで判断せず、複数の視点から確認することが大切です。

AIの回答は、鑑定結果ではない

今回の実験で、AIは書作品を見るための多くの言葉を与えてくれました。

全体画像から構成について説明し、接写から線の特徴を拾い、追加で必要な写真も提案しました。

一方で、額装や落款印の影響を筆技術の評価へ混ぜ、モードによって価格を大きく変え、掲載販売価格を実売価格と取り違えることもありました。

したがって、AIの回答は、

「正解を決める判定」

としてではなく、

「作品を見るための論点や判断材料を増やす補助」

として使うのが適切です。

少なくとも今回の条件では、AIの画像回答を、鑑定士による正式な鑑定の代わりにすることはできません。

しかし、どこを見るべきかを考える補助の目としては、思っていた以上に使える部分がありました。

そして今回、最も明確だったのは、次のことです。

全体画像は、作品の構成や提示方法を伝えます。

墨線の接写は、筆技術や墨と紙の関係を考えるための視覚的手掛かりを増やします。

制作記録や来歴は、作品の原作品性を考えるための補助材料になります。

しかし、どれか一つだけで、真正性や市場価格を確定することはできません。

AIの答えを信じる前に、AIの回答が何を根拠として挙げ、何を確認できていないのか。

そこまで点検することが、書作品を見るうえでも、AIを使ううえでも大切なのだと思います。

この実験の限界

本記事は、AIの性能を科学的に測定する正式なベンチマークではありません。

Quiet Lines Japanの同一作品を用いた、小規模で探索的な観察実験です。

比較対象となる習字・書写作品や、複数の書作品を用いた分類試験は行っていません。

また、回答は各AI・各モードで原則一回ずつ取得しています。

同一条件で複数回回答を取得し、回答の再現性やばらつきを統計的に調べたものではありません。

表に掲載した確信度の数値も、共通の評価基準で測定したものではなく、各AIが独自に回答した数値です。

価格推定についても、販売市場、作家歴、販売経路、来歴、額装条件などを統一した評価ではありません。

そのため、次の条件によって結果が変わる可能性があります。

• AIサービスの更新

• 使用モデルの変更

• モードの違い

• システム上の指示

• 検索情報を参照するかどうか

• 画像の圧縮や表示状態

• 質問文の違い

• 会話履歴の有無

• 回答を取得した日時

また、筆者は、この作品の作者であり販売者でもあります。

結果の選択や解釈に、無意識の偏りが入る可能性を完全には排除できません。

本記事に掲載した価格推定は、AIが画像と質問文から生成した数値です。

作品の客観的な市場価値、鑑定価格、査定額、実売価格を示すものではありません。